1973 yılı, dünya ekonomisinin petrolün gerçek gücünü acı biçimde öğrendiği yıl olarak tarihe geçti. O güne kadar petrol, Batı dünyası için bol bulunan, ucuz bir enerji kaynağıydı. Sanayi büyüyor, otomobiller çoğalıyor, tüketim toplumu hızla genişliyordu. Kimse petrolün bir gün küresel siyasetin en sert silahlarından biri haline gelebileceğini pek düşünmüyordu.

Ta ki Ekim 1973’e kadar.

6 Ekim 1973’te Mısır ve Suriye orduları, Yahudiler için kutsal Yom Kipur gününde İsrail’e sürpriz bir saldırı başlattı. Amaçları, 1967’deki Altı Gün Savaşı’nda kaybettikleri Sina Yarımadası ve Golan Tepeleri’ni geri almaktı. Savaş kısa sürede bölgesel bir çatışmanın ötesine geçti. ABD ve bazı Batılı ülkeler İsrail’e güçlü bir askeri destek verdi. İşte tam bu noktada Arap dünyası tarihin akışını değiştirecek bir karar aldı.

Petrol artık sadece bir enerji kaynağı değil, bir siyasi baskı aracı olacaktı.

Arap petrol üreticileri, İsrail’i destekleyen ülkelere petrol ambargosu uygulama kararı aldı. Özellikle ABD ve Hollanda hedef alındı. Aynı zamanda üretim de bilinçli olarak azaltıldı. Dünya piyasasına giren petrol miktarı bir anda düşmeye başladı.

Kriz başlamadan önce petrolün varil fiyatı yaklaşık 3 dolardı. Birkaç ay içinde fiyat 12 dolara kadar çıktı. Petrol dört kat pahalandı. Bu artış sadece enerji fiyatlarını değil, bütün dünya ekonomisini sarstı.

Batı dünyasında benzin istasyonlarının önünde kilometrelerce kuyruklar oluştu. Amerika’da insanlar depolarını doldurabilmek için saatlerce bekliyordu. Hükümetler enerji tasarrufu........

© Şalom