"Hâtem-i Tâî'den sormuşlar: Sen kendinden daha civanmert, aziz kimi bulmuşsun? Demiş: İşte o sahrâda rastgeldiğim muktesit ihtiyarı benden daha aziz, daha yüksek, daha civanmert gördüm."

İktisat Risalesi'nden...

***

Muhterem kârîlerim, John Lukacs, Modern Çağın Sonu'nda, şöyle bir ilginç tesbitte bulunur: "Unutmamalıyız ki, Evrim Teorisi'nin ortaya konulacağı, 1860 yılı civarında 'öngörülebilir' haldeydi. Darwin çok da orijinal bir düşünür değildi. Daha çok 'devrinin adamı'ydı." Lukacs'ın bunu söylemesinin sebebi 'evrimciliğin sömürgecilikle olan yakın ilişkisi'dir. Ona göre emperyalizm 'ideolojik meşruiyetini sağlamak için' bilimsel(!) bir argümana ihtiyaç duyuyordu. 'Kedi yavrusunu yiyeceği zaman fareye benzetirmiş' derler. Tamam, oldu işte, ne yapsınlar? Batılılar da bizi maymuna benzettiler.

Çok özür dilerim. Şimdilerde maymun işinin tutmadığını anladılar. 'Ortak ata' adlı meçhule yapılan atıflar daha kurtarıcı duruyor. Neyse... Ancak mevzuun özünde şöyle birşey var Lukacs'a göre: Cümle Asya'nın, Amerika'nın, Afrika'nın kanını Kont Drakula gibi içmeye niyetlenmişseniz, öyle gittim-içtim olmaz, 'kan içmenin hakkınız olduğunu' da savunabilmeniz lazım. Ne kadar gavur olsanız vicdan diye birşey var. Ve Darwinizm, hassaten Sosyal Darwinizm'e dayanak oluşturması sayesinde, bu imkanı sömürgecilere sağlamıştır. Mevhum ırklar hiyerarşisinde sömürdüklerinizi maymundan hemen sonraya, kendiniziyse epeyce yukarılara yerleştirirseniz, derûnunuz o kadar da sızlamaz artık. Çünkü, Markar Eseyan'ın da İyi Şeyler'de söylediği gibi, bilimsel açıklamaların vicdanın sesini bastıran bir yanı vardır. Yani birazcık bilimsellikle herşey meşrulaştırılabilir.

Hikâye başlangıcından beri aynıdır yani. İblis, Âdem aleyhisselama secde etmemek için, işte, "Beni ateşten onu topraktan yarattın!" bilimselliğine(!) sığınmıştır. Eh, her cerbeze gibi, söylediği büsbütün yanlış değildi tabii. Lakin yasladığı iddia yanlıştı. İmam Gazalî rahimehullah, el-Kıstâsü'l-Müstakîm'de netlikle ortaya koyar bunu. Öyle ya! Ateşin topraktan üstün olduğunu kim söylemiştir? Peki yaratılışta kullanılan hammaddeyle üstünlük olacağını kim söylemiştir? Bütün bunlar İblis'in gururundan doğan dogmalarıdır. Evet. Beyan ettiği verinin yaptığı çıkarımın doğruluğuna delaleti yoktur.........

© Risale Haber