3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycan xalqının taleyinə, dövlətin gələcəyinə, milli yaddaşa həkk olunan tarixlərdəndir.

Bu tarix müstəqilliyini yenicə bərpa etmiş, lakin son dərəcə ağır siyasi, iqtisadi və hərbi sınaqlarla üz-üzə qalmış Azərbaycanın taleyində mühüm dönüş nöqtəsi kimi yadda qalıb. Həmin gün xalq öz iradəsini ortaya qoyaraq Heydər Əliyevi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçdi. Oktyabrın 10-da isə Ulu Öndər dövlət başçısı kimi and içərək həyatının bundan sonrakı mərhələsini Azərbaycanın taleyinə, dövlət müstəqilliyinin qorunmasına və ölkənin gələcək inkişafına həsr etdi.

Bu hadisəni yalnız prezident seçkisi kimi qiymətləndirmək 3 oktyabrın tarixi-siyasi mahiyyətini tam ifadə etmir. Çünki söhbət həmin dövrdə təkcə hakimiyyətin dəyişməsindən deyil, dövlətin özünün qorunub saxlanılmasından gedirdi. Azərbaycan müstəqilliyinin ilk illərində olduqca mürəkkəb sınaqlardan keçirdi. Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin doğurduğu ağır nəticələr, ərazilərin işğalı, iqtisadi böhran, siyasi qarşıdurmalar, idarəetmədə xaos, müxtəlif silahlı qrupların meydana çıxması və vətəndaş qarşıdurması təhlükəsi dövlət müstəqilliyinin gələcəyi ilə bağlı ciddi narahatlıqlar yaradırdı.

Belə bir tarixi şəraitdə Azərbaycan cəmiyyətinin böyük dövlətçilik təcrübəsinə malik siyasi xadimə üz tutması təsadüfi deyildi. Onun adı artıq uzun illər ərzində peşəkar idarəçilik, siyasi iradə və dövlətçilik anlayışları ilə bağlı idi. Azərbaycan SSR-ə rəhbərlik etdiyi illərdə həyata keçirdiyi genişmiqyaslı quruculuq siyasəti, respublikanın iqtisadi və sosial potensialının artırılması, milli kadrların yetişdirilməsi, daha sonra isə Sovet İttifaqının rəhbərliyində tutduğu yüksək vəzifələr ona böyük siyasi təcrübə qazandırmışdı. Müstəqilliyin ilk illərində yaranmış böhranlı vəziyyətin mürəkkəbliyini dərk etmək və bu böhrandan çıxış yolları müəyyənləşdirmək üçün belə zəngin təcrübə mühüm əhəmiyyət daşıyırdı.

1993-cü ilin iyununda Ulu Öndərin Bakıya qayıdışı ölkənin siyasi həyatında yeni mərhələnin başlanmasına səbəb oldu. Qarşıda dayanan ilk vəzifə hakimiyyət uğrunda mübarizəni daha da dərinləşdirmək deyil, dövlətin dağılmasının qarşısını almaq, ölkədə sabitliyi bərpa etmək, qanunsuz silahlı dəstələri zərərsizləşdirmək və cəmiyyətin gələcəyə inamını qaytarmaq idi. O, son dərəcə mürəkkəb vəziyyətdə siyasi məsuliyyəti üzərinə götürdü və dövlətçilik naminə ən çətin qərarları qəbul etdi.

Həmin dövrdə söylədiyi bir fikir onun siyasi düşüncəsinin əsas mahiyyətini aydın şəkildə ifadə edirdi: “Azərbaycan bir müstəqil dövlət kimi öz taleyinin sahibi, öz torpaqlarının sahibi, öz hüquqlarının sahibi olacaq və gələcək firavan həyatını özü quracaqdır.”

Bu fikir onun bütün siyasi fəaliyyətinin əsas məntiqini özündə əks etdirirdi. Azərbaycan öz taleyinin sahibi olmalı idi. Dövlət müstəqilliyi formal anlayışdan real siyasi və iqtisadi suverenliyə çevrilməli, dövlətin qərarları milli maraqlara əsaslanmalı, ölkənin gələcəyi kənardan deyil, məhz Azərbaycanın özü tərəfindən müəyyən edilməli idi.

1993-cü ilin oktyabrında xalqın böyük etimad göstərərək Ulu Öndəri dövlət başçısı seçməsi də məhz belə mürəkkəb şəraitdə baş verdi. Azərbaycan xalqı qarşısında dayanan əsas məsələ sabit və işlək dövlət qurmaq, müstəqilliyi qorumaq və gələcək inkişaf üçün möhkəm təməl yaratmaq idi.

Prezident seçildikdən sonra andiçmə mərasimində xalqa müraciət edən görkəmli dövlət xadimi demişdi: “Mənə göstərilən bu böyük etimada görə Azərbaycan vətəndaşlarına, Azərbaycan xalqına hörmətimi, məhəbbətimi bildirir və əmin etmək istəyirəm ki, həyatımın sonuna qədər xalqıma sədaqətlə xidmət edəcək və bütün fəaliyyətimi Azərbaycan Respublikasının gələcək inkişafına sərf edəcəyəm.”

Bu sözlər qarşıdakı onilliyin siyasi fəaliyyətinin əsas istiqamətini müəyyənləşdirən bir vəd idi. Qarşıda böyük və çətin işlər dayanırdı. İlk növbədə ölkədə sabitlik yaradılmalı, dövlət institutları möhkəmləndirilməli, hüquqi dövlət quruculuğunun əsası qoyulmalı, iqtisadiyyatın dağılmasının qarşısı alınmalı, Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində layiqli yeri təmin edilməli idi.

Ən böyük vəzifələrdən biri isə müstəqilliyin özünün qorunması idi.

Ulu Öndər üçün dövlətçilik anlayışı yalnız dövlət aparatının fəaliyyəti demək deyildi. Dövlətçilik milli iradənin, milli maraqların, ərazi bütövlüyünün, hüquqi sistemin, milli-mənəvi........

© Qaynar