Kısa süre önce bu köşede 100 yaşını görmüş bir Japon doktorun mizahla fantezi arasında gezinen tavsiyelerini sizinle paylaşmıştım. Başlığa da yanlış anlaşılmamak için ‘Bu,  kesinlikle bir tavsiye metni değildir!’ diye en baştan şerh düşmüştüm.

Aynı yazıda dünyaca ünlü tıp otoritelerinin olaya pek de fanteziler açısından bakmayacaklarının altını çizip sevgili doktorum ve dostum Dr. Mehmet Keleş’e (Mersin) durumu mutlaka danışacağımın altını çizmiştim.

Dediğimi yaptım, sordum.

Tanısanız sıradan bir aile hekimi değil, aslında ‘hiç yaşlanmayan idealist bir tıbbiyeli’ olduğunu ilk beş dakikada anlayacağınız ‘Sevgideğer Hekimimin’ hem benim gibi diyabetlilere hem de diyabetliymiş gibi titizce yaşayıp ömür boyu sağlık içinde yaş almak isteyenlere tavsiyelerini, noktasına virgülüne dokunmadan aynen paylaşıyorum.

Not almanızda yarar var:

“Ünlü Lokman Hekim menkıbelerinden beri dilden dile aktarılan bir ütopya, bir mitolojik söylencedir ‘yaşlanmadan yaşama hayali’!

Biz, söylencelerdeki ‘ölümsüzlük’ arayışını başkalarına bırakalım ve hiç olmazsa ‘hangi şey insan hayatına daha çok yıl ekler?’ diye değil, “uzun ve sağlıklı yaşam üzerindeki kanıt etki büyüklüğü nedensellik açısından hangisi daha güçlü?” diye gerçekçi bir tarama yapalım.

Benim bir hekim olarak güncel bilimsel kanıtlara göre sıralamam şöyle:

1. Düzenli fiziksel aktivite -bu en güçlü etken-:

Burada kardiyo günlük hareket mümkün olduğunca az uzun süreli oturma birlikte düşünülmeli.

2024’te yayımlanan, yetişkinlik boyunca fiziksel aktiviteyi inceleyen 85 çalışmalık sistematik derleme/meta-analiz, sürekli aktif veya aktivitesini artıran kişilerde tüm nedenlere bağlı ölüm riskinin yaklaşık –40 daha düşük olduğunu buldu. Önerilen aktivite düzeylerine ulaşmak yaklaşık 0–40 daha düşük ölüm riskiyle ilişkiliydi. 

Daha önemlisi, sıfırdan........

© Pusula Gazetesi