Suriye’de zemin yanlış hesap yapmaya halen müsait. Maksimalizmi ve gidişatı okumadaki zayıflığı SDG’ye, malum yatkınlıkları da rejime yanlış hesap yaptırabilir halen. Ancak gerek SDG’nin Rojava’ya çekilmesiyle oluşan tablonun işin içindeki herkes için daha fazla hazmedilebilir olması, gerekse de başta ABD olmak üzere yine işin içindeki herkesin Suriye dosyasını kapatmak istemesi daha fazla yanlış hesap yapılmasının önüne geçebilir.

SDG’nin Halep’ten sonra Rakka ve Deyrizor’dan da çekilmesiyle Suriye’deki belirsizliklerin bir kısmı ortadan kalktı. Ortadan kalkan belirsizliklerin ilki İsrail’in Kürtlerle ilişkisiyle ilgili. SDG senelerdir elinde tuttuğu yerlerden hızla çekilmek zorunda kalırken İsrail’in olanları izlemesi, Kürtlerle dengelenmiş bir Şam rejimi fikrinin İsrail açısından kolaylıkla vazgeçilebilir olduğunu, dayatılan güvenlik garantilerini verdikten sonra, Şam rejiminin Kürtler karşısında güçlü olup olmadığının İsrail açısından önemi olmadığını gösterdi. Rejim, Şam’ın güneyindeki büyükçe bir arazi üzerindeki egemenlik iddiasından vazgeçmekle kalmayıp, tehdit oluşturacak her türlü işin uzağında duracağı sözünü verince, Kürtler bahsinde İsrail’in sessiz kalacağı belli oldu.

Tümden ortadan kalkmasa da önemli oranda azalan diğer bir belirsizlik SDG-ABD ilişkileriyle ilgili. ABD’nin Suriye siyasetinde Kürtlere verdiği kıymet artık daha net. ABD, SDG’yi, en azından an itibarıyla, bütünüyle Türkiye’nin desteğindeki rejimin insafına bırakmış değilse de SDG’nin Suriye’nin Kürtlerle meskûn olmayan kısımlarında tutunabilmesine katkıda bulunmaktan vazgeçmiş durumda. ABD’ye kalırsa, ilişkisini bu biçimde kalibre etmesinin sebebi SDG’yle ilişkisinin başından beri DEAŞ’la mücadele etmeye sınırlı, konu odaklı bir ilişki olmasıydı. Yapılan izahata göre, Şam rejiminin DEAŞ’la mücadele koalisyonuna katılmasıyla beraber ABD’nin SDG’yle ilişkisini eski biçimde sürdürmesinin zeminini kalmadı. Bu “teknik” açıklama anlaşılır olmakla beraber ABD-SDG ilişkilerinin kalibre edilmesinin ardında biraz daha dolgun bir sebep var. SDG’nin sunabilecekleriyle, İran ve Rusya ekseninden kopup ABD nezaretindeki Türkiye Körfez eksenine oturan ve DEAŞ’la mücadele koalisyonuna katılmakla kalmayıp İbrahim Anlaşmalarına katılabilecek görülen Şam rejiminin ABD’ye verebilecekleri arasındaki fark SDG’yle ilişkilerin güncellenmesinin ardındaki esas sebep zannımca. Sebep her ne olursa olsun sonuç şu: ABD, Kürtleri, en azından henüz, rejimin insafına bırakmış değilse de artık esas olarak rejimin yanında.

Kürtlerin Fırat’ın doğusundaki Araplarla kurduğu koalisyonun (aslında SDG’nin) akıbetiyle ilgili belirsizlikse tümden ortadan kalktı. SDG’nin Rakka ve Deyrizor’dan çekilmesiyle ortada bir Kürt-Arap koalisyonu kalmadı. Rejim değişikliğinden sonra geleceği merak edilen Kürt-Arap koalisyonunun boşa çıkması için bir haftanın yetmesi, Suriye’de Şam’a karşı bir Kürt-Arap koalisyonunu oluşturmanın iç savaş şartlarında Şam’ın zayıflamasıyla ortaya çıkmış “geçici” bir imkân olduğunu gösterdi. Bu türden geçici bir imkândan “Demokratik Özerk Kuzeydoğu Suriye” gibi alelacele formüle edilmiş iddialı bir siyasi tasavvur çıkarmanın boşuna olduğuna işaret ederek elbette.

Kürtler, ABD ve İsrail

Bütün bu belirsizliklerin ortadan kalkmasıyla hızla YPG’ye büzüşüp Rojava’ya çekilmek zorunda kalması hemen herkesin ittifak ettiği üzere SDG’nin epey bir hesap hatası yaptığını gösteriyor. SDG’nin pek çok yanlış hesap yaptığı doğru olmakla beraber yanlış hesap yaptığı düşünülen birkaç alanda gerçekten bir hesap hatası yapıldı mı, o kadar emin değilim. En başta da ABD ve İsrail’le ilişkilerinin mahiyetiyle ilgili olanlarda. ABD ve İsrail’in Suriye’deki vizyonlarıyla ilgili yanlış hesaplar, afaki değerlendirmeler yapılmıştır yapılmasına, ancak SDG’nin ya da aklı başında herhangi bir Kürdün, ABD’nin Suriye’de Kürtlere arka çıkmasının her koşulda devam edeceği zannına kapıldığına........

© Perspektif