Modern hayatın en büyük sorunlarından biri ‘aşırı çalışmak’ ile ‘hiçbir şey yapmamak’ arasında gidip geliyor. Çok çalışmanın yakınmasına hemen tür jenerasyonlardan aşinayız ancak Z kuşağının söz sahibi olmasıyla yepyeni kavramlar hayatımıza giriyor. TikTok’ta milyonlarca görüntülenmeye ulaşan “bed rot” (yatakta çürümek) akımı bunun bir örneği. Gençler saatlerce, bazen tüm gün boyunca yataktan çıkmadan telefon kaydırıyor, dizi izliyor, yemek yiyor ve bunu bir tür zihinsel kaçış yöntemi olarak paylaşıyor. Kimileri bunu yoğun hayat temposuna karşı küçük bir başkaldırı olarak görüyor. Kimileri ise bunun depresyonu romantikleştiren yeni bir dijital kültür olduğunu düşünüyor.

Peki Z kuşağını bu kadar tüketen şey ne? Dinlenmek neden artık bir performansa dönüştü? Ve insanlar neden tükenmişliklerini bile sosyal medyada sergileme ihtiyacı hissediyor?

Konuyu iki uzmana, Psikolog Zeynep Doğan ve Psikolog Kübra Nalçacı’ya sorduk.

“BAŞARILI OLMAK İÇİN YAPILMASI GEREKENLER BİTMİYOR”

Psikolog Zeynep Doğan’a göre Z kuşağının yaşadığı tükenmişlik yalnızca bireysel bir yorgunluk değil, aynı zamanda modern üretkenlik kültürünün yarattığı baskıyla da ilgili:

“Z kuşağı bireysel ve üretkenliğin kişisel değerle bir tutulduğu kapitalist kültürle daha fazla iç içe büyüdü, o yüzden bu eylemi bu baskıdan bir kaçış olarak görebiliriz. Bir önceki nesilde istikrarlı bir iş bulmak toplum nezdinde başarılı görünmek için yeterliydi şimdi ise sürekli eğitimler almak, daha fazla dil bilmek, daha yüksek maaşlı ve prestijli işler bulmak gerekiyor. Yani kendini başarılı olarak tanımlamak için yapılması gereken şeyler asla bitmiyor.”

Doğan’a göre burada dikkat çeken noktalardan biri de ‘üretkenlik’ kavramının giderek daralması:

“Üretkenlik de bazı kalıplara indirgendi. O günün ev işlerini yapmada ebeveynlere yardımcı olmak, mahalledeki yaşlı bir amca/teyzeyle sohbet etmek, ya da sadece bir parkta oturup ağaçlar üzerine tefekkür etmek ‘üretkenlik’ sayılmıyor.”

Sosyal medyanın bu baskıyı daha da görünür hale getirdiğini söyleyen Doğan, artık dinlenmenin bile estetik bir performansa dönüştüğünü düşünüyor:

“Bazen de bunların hepsinin yine bir performans olarak sunulması bekleniyor. Aslında günlük hayatın koşturmacasından çıkıp rahatlamak için yapılan yoga bile yatakta pijamalarla değil, şık görünen spor kıyafetleriyle estetik bir performansa dönüştürülünce ancak sosyal medyada kabul görebiliyor. Doğu öğretilerinde var........

© OdaTV