Hz. Muhammet, Medine’ye geldiğinde halkın eğlence günleri olduğunu gördü, şu hadisi aktardı:

-“Allah size o iki günün yerine daha hayırlı iki bayram vermiştir: Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramı.”

İslam, Arap toplumundaki eski kutlama günleri yerine kendi dini bayramını koydu.

İslam dünyaya yayıldıkça bayramların kutlanma biçimi yaşanılan coğrafyaya göre eski geleneklerden hayli etkilendi.

-Endonezya’da bayram geceleri (eşyaların ruhu olduğuna inanılan) animist gölge tiyatroları cami meydanlarına taşınıyor…

-İran coğrafyasında İslami bayramların içine, Zerdüşt ateş kültüründen kalan -bayram öncesi ev temizliği gibi- ritüeller karışıyor...

-Hindistan ve Pakistan’da bayramlar, eski düğün ve festival kültürünün etkisiyle olağanüstü renkli hâl alıyor: Kına geceleri, ışıklı sokaklar, tatlı rekabeti, geceler boyu süren aile toplantıları…

-Mısır’da eski Nil medeniyetinin gölgesi sürüyor: Bayram günü nehir kıyısına çıkmak, özel balıklar yemek, yeşil soğan taşımak gibi…

-Mağrip dünyasında -Fas ve Cezayir kırsalında- bayram gecesi yakılan tütsüler, çocukların “kötü gözden” korunması için dumanla çevrilmesi ya da kapılara belirli otlar asılması, İslam öncesi Berberi halk inançlarının izlerini taşıyor...

Türklerde bayram kutlaması

Kimileri kaç bin yıllık Türk kültürünü Araplaştırmak için ne çok çaba harcıyor!

Ama kültür öyle bir günde değişmiyor. Din değişebiliyor, devlet değişebiliyor, alfabe değişebiliyor; ama toplumların bayramı kutlama biçimi bile geçmiş hafızasını ele vermeye devam........

© Nefes