“Eşyanın tabiatı” dediğimiz o sarsılmaz fizik yasaları sadece havadaki uçakta, denizdeki gemide, yoldaki arabanın tekerleğinde işlemez. Onu her yerde görürsünüz. Ekmeğe yağ sürerken, dondurulmuş eti çözerken, düdüklüde yemek pişirirken de karşınıza çıkar. Bu mekaniği görmezden gelen her şey eninde sonunda fiziğin sert duvarına çarpmaya mahkumdur.

Fizikte kural net, sonuçları kesindir. Ama toplum mühendisleri genellikle fizik yasalarının toplumlar için geçerliği olmadığı yanılgısına düşer.

Mesela fizik kurallarına göre sıvılar sıkıştırılamaz. Bir kaba hapsettiğiniz suyun üzerine ne kadar kuvvet uygularsanız uygulayın, onun hacmini küçültemezsiniz. Ayrıca Pascal Prensibi’ne göre bir kaptaki sıvıya uyguladığınız her birim basınç, sıvının her noktasına ve iç yüzeylerin tamamına aynı oranda iletilir. Bunu bir hidrolik sisteme de benzetebilirsiniz.

Belirli bir noktadan sonra sıvının bulunduğu kaba baskı uygulamaya devam ederseniz, iç basınç artar, sonra eğer tahliye kanalları yoksa patlama kaçınılmaz hale gelir.

Toplumsal yapılar da tıpkı akışkanlar mekaniği gibi çalışır. Aldığınız her karar, attığınız her adım kendi........

© Nefes