Halk arasında “deniz ineği” olarak biliniyorlar. Bilimsel adları ise Dugong. Deniz tabanındaki çayırlarla besleniyorlar. Ama aslında yaptıkları şey çok daha kritik. Deniz çayırlarını biçer gibi düzenli tüketiyorlar. Böylece çayırların sağlıklı ve genç kalmasını sağlıyorlar. Bu çayırlar küçük balıklar için adeta bir kreş görevi görüyor. Ve en önemlisi de kara ormanlarından çok daha fazla karbon depolayabiliyorlar. 

Buna “blue carbon”, yani “mavi karbon” deniyor. Yani iklim krizinin en baş aktörü karbonlar için dev yutak alanları. İşte bu sistemin kurucuları deniz inekleri (dugonglar).  Ve İran’daki savaş nedeniyle şu anda yaklaşık 7 bin dugongun yaşamı tehdit altında.

Scientific American dergisi İran- Amerika savaşına farklı bir açıdan yaklaşıyor ve ben de bu yaklaşımı sizlerle paylaşmak istedim.

İran’daki savaşın sadece jeopolitik bir kriz değil, aynı zamanda büyük bir çevre krizine dönüştüğü anlatılıyor bu hafta okuduğum bir makalede. Özellikle petrol sızıntıları, denize döşenen mayınlar ve askeri hareketlilik nedeniyle bölgedeki hassas deniz ekosisteminin ciddi tehdit altında olduğu da vurgulanıyor. Çünkü bölge zaten dünyanın en kırılgan denizlerinden biri. Basra Körfezi “slow-flush” denilen bir yapıya sahip; yani su kendini çok yavaş yeniliyor. Bu nedenle petrol, kimyasal ve toksik atıklar yıllarca sistemde kalabiliyor.

Savaş nedeniyle tanker saldırıları ve petrol tesislerinin vurulması sonucu denize büyük miktarda petrol sızdığı, uydu görüntülerinde özellikle İran kıyıları ve Hürmüz çevresinde kilometrelerce uzanan petrol tabakalarının........

© Muhalif