“Piyasanın Kanunu”[1] ve Fon Skandalı
Türkçeye “İnsanın Değeri” olarak çevrilen “Piyasanın Kanunu (La Loi du Marché)” adlı film, TRT2’nin geçen hafta yine 21.30 film kuşağında yayınladığı bir başyapıt. Kural ve yasaların gücünün sadece sıradan insanlara yettiğini, özellikle siyasi gücü ellerinde tutanların her türlü kural ve yasanın üstünde olduğunu bir kez daha hatırlatıp, çaresizliğe, adaletsizliğe ve kırılan insan onuruna isyan ettirdi. Filmin konusuna gelince, Uzun bir süredir işsiz olan ve ellili yaşlardaki Thierry Taugourdeau, umutsuzca iş aramaktadır. Birikimleri hızla tükenmektedir. Bir ara evlerini bile satmayı düşünürler. Ama alıcıların özenle kurdukları yuvaya karşı gösterdikleri duyarsızlık ve ucuza kapatma çabaları, onları satmaktan vaz geçirir. Zaten evi satsalar engelli ve özel eğitime muhtaç oğullarıyla nereye sığınırlar? Thierry, çaresiz bir süpermarkette güvenlik görevlisi işini kabul eder.
Kurallar ve Görev Bilinci
Thierry artık her gün çoğu kez görüntülerinden geçim sıkıntısı çektiği anlaşılan müşterilerin süpermarketten mal çalıp çalmadığını gizli kameralardan izlemekle yükümlüdür. Bir küçük kavanoz reçel, bir pişik kremi veya bir paket patates çipsini satın almaksızın bir şekilde dışarıya çıkarmaya çalışanları, aşağıdaki görevliye bildirir ve onları sorguya çeker. Çaldıklarının parasını ödeyebilirlerse ne ala! Yoksa polise teslim etmek zorundadır. Üstelik Thierry’nin işi sadece bundan ibaret te değildir. O market müşterilerini olduğu kadar, kendi iş arkadaşlarını da izlemek zorundadır. Her gün mesai saatleri arasında öğlen yemeğini birlikte yediği veya birlikte kahve yudumladığı arkadaşlarının indirim kuponlarını cebine indirmesi veya mağaza kartı olmayan müşterilerine kendi kartlarını kullandırarak puan toplayan kasiyerleri yakalar. Bunlardan biri 25 yıldır markette çalışan orta yaşlı bir kadın, diğeri ise kendisi gibi engelli çocuğuna bakmak zorunda olan nispeten yeni işe girmiş iki çalışma arkadaşıdır. Bu iki kadını süpermarket yöneticisiyle beraber yaptıklarını itirafa zorlar. “Biz bir şey çalmadık ki” der iki çalışan da.........
