ODATV’NİN FUTBOL ANALİZİ VE TÜRK SOLUNUN KAVRAM FETİŞİZMİ: MARX’I YANLIŞ ANLAYAN YERLİ MARKSİSTLERE BİR DERS

Odatv’de Mehmet Ali Gürbüz tarafından yayımlanan “Marks’ın 160 yıllık kavramıyla Türk futbolunu değerlendirdik: Yabancı futbolcu fetişizmi” başlıklı yazısı, yerli sol aydın tipolojisinin Batı menşeili kuramları kavramsal derinliğinden koparıp güncel olaylara nasıl yapıştırmaya çalıştığının ibretlik bir örneğidir. Batı felsefesinin iktisadî argümanlarını sığ bir magazin ambalajıyla sunan bu yaklaşım, felsefi derinlik sergilemek isterken adeta kendi kalesine gol atmıştır.

https://www.odatv.com/spor/marksin-160-yillik-kavramiyla-turk-futbolunu-degerlendirdik-yabanci-futbolcu-fetisizmi-120162074,

İslâm’ın adalet, mülkiyet ve emek dengesini temel alan anti-kapitalist fakat materyalist yanılgıları da reddeden anti-Marksist bir iktisat perspektifinden baktığımızda, ortada hem ciddî metodolojik eksiklikler hem de trajikomik bir zihnî yetersizlik görülmektedir.

Marx’ta Meta Fetişizmi Ne Anlama Gelir?

Fetişizm; genel anlamıyla doğaüstü veya gizemli bir gücü olduğuna inanılan, bu sebeple kendisine tapınılan veya aşırı kutsallık atfedilen nesnelere duyulan bağlılıktır. Karl Marx, 1867’de yayımlanan Kapital’in birinci cildinde “Meta Fetişizmi” (Warenfetischismus) kavramını ortaya atarken, yalnızca bir malın fiyatının yüksek olmasını veya ona aşırı değer verilmesini kastetmez. Marx’a göre fetişizm, kapitalist sistemde insanlar arasındaki toplumsal ve insanî ilişkilerin, pazar yerinde nesneler (şeyler) arasındaki bir ilişkiymiş gibi görünmesidir. Ürünün arkasındaki insan emeği ve üretim süreçleri gizlenir; o nesne sanki kendi içinde mistik, kendiliğinden var olan bir değere sahipmiş gibi algılanır.

İsaak Rubin’in Tespiti: Yerli Solun 160 Yıllık Yüzeyselliği

Odatv yazarının düştüğü teorik yetersizliğini kavramak için, Karl Marx’ın değer-biçim kuramının en önemli temsilcilerinden biri kabul edilen Yahudi kökenli ünlü Sovyet iktisatçısı İsaak Iljitsch Rubin’in (1886-1937) “Die marxsche Theorie des Warenfetischismus” (Marx’ın Meta Fetişizmi Teorisi) başlıklı klâsik çalışmasına bakmak yeterlidir. 1937’de idealist görüşlerinden dolayı Stalin döneminde idam edilen Rubin, 1920’lerde yazdığı bu metinde yerli solun bugün düştüğü hataları adeta yüz yıl öncesinden tescillemiştir:

Resim: Isaak Iljitsch Rubin ve Almanca Tercümesi Olan “Studien zur Marxschen Werttheorie” (Marx’ın Değer Teorisi Üzerine Çalışmalar) Eseri. Bu kitapta yer alan........

© Mir'at Haber