menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

EMANET BİLİNCİNİN SİYASETE YANSIMASI

34 0
21.10.2026

EMANET BİLİNCİNİN SİYASETE YANSIMASI

Kur’an’da vücuh anlamlar ifade eden kavramlardan birisi de emanettir. Emanet: akıl, irade, özgürlük,[1] din, dinî teklif ve sorumluluklar; farzlar, Allah Teâlâ’nın koyduğu hududa riayet, itaat, cünüplükten yıkanmak, siyaset, yönetim, vaatler, yapılan sözleşmeler, namus,[2] namaz, oruç, zekât vb. ibadetleri eda edip haramlardan kaçınmak,[3] malî konularda güvenilir olmak[4] gibi manalara gelmektedir. Konuya giriş bağlamında söyleyecek olursak unutmayalım ki yukarıdaki tüm tanımları hayatlarında anlamlandıran insanlar emanete riayet etmiş olurlar. Özgür bir biçimde ilahî hududa riayet edip farzları ihsan hâlinde yerine getirenler, Allah’ın ve diğer varlıkların hukukuna riayet edenler, muharremattan şiddetle kaçınanlar, nebevî üslupla ümmeti adaletle yönetip ahlaksızca eylemlerde bulunmayanlar ve Allah’ın insanlar için yarattığı kaynakları dengeli şekilde dağıtanlar emanete riayet eden emin insanlardır.

Abdullah b. Ömer (r.a.), Allah’ın insana yüklediği en büyük emanetin namusu; cinselliği korumak olduğuna dikkat çekmiş ve muhafazasının önemine vurgu yapmıştır. Namus emniyetini ihlal eder endişesiyle kulağın, gözün, dilin, ayakların da harama düşmekten engellenmesi gerekir demiş ve bütün bu organları korumayı emanet olarak nitelemiştir. Daha sonra da Abdullah b. Ömer (r.); “Emanete riayet etmeyenin dini yoktur.” hüküm cümlesiyle emanete bakışını netleştirmiştir.[5] Bu dinsizlik ya meydana gelen boşluktan dolayı sırat-ı müstakim üzere bir hayat tarzının olmamasını veya inkâra dayanan bir dinsizliği ifade eder. Her iki fecaate de Müslüman düşmez. Abdullah b. Ömer’in açıklamalarından tesettüre hakkıyla riayet etmenin de emanet olduğunu kavramaktayız. Emanet, bütün peygamberlerin ortak sıfatı olması nedeniyle evrensel sünnettir.

Dinin, akıl sahibi varlıklara özgür iradeleri çerçevesinde yüklenen şer‘î teklifler olduğunu düşünürsek, emanet kavramı ile din, teklif ve irade arasında yakın bir alakanın olduğunu görürüz. Bundan dolayı Allah Teâlâ, teklifleri akıl sahibi varlık olan insana yüklediğini şu ayette belirtmiştir: “Biz, emaneti semalara, yerlere ve dağlara arz ettik; fakat onlar bu teklifi yüklenmekten kaçındılar. Nihayet emaneti insan yüklendi…”[6] Emanetin insana yüklenmesindeki esas hikmet, insanın emaneti taşımaya layık olmasındandır. Bu sebeple Allah Teâlâ, daha işin başında emaneti layık olana vermiş ve böylece kullarına da bu konuda evrensel bir sünnet koymuştur. Hatta risalet gibi bir emanetin niçin şairler ve zenginlere verilmediğini soran Mekke müşriklerine Yüce Allah şu cevabı vermiştir: “Allah, risaleti/peygamberliği kime vereceğini en iyi bilir.”[7] Esasında işi ve görevi ehline vermek, Allah’ın (c.c.) el-Adl isminin evren, insan, toplum ve kurumlar üzerindeki yansımasıdır. İnsanlar görevi layık olanlara verdikleri oranda Allah Teâlâ’nın bu isminden nasiplerini almış olurlar. İşi ehline vermeyenlerin Allah’ın bu isminin tecellisinden zerre kadar nasipleri yoktur. Bu bağlamda şunu söyleyebiliriz; emaneti ehline vermek siyasetin meşruluğunun da göstergesidir. Zira emaneti ehline tevdi etmeyen siyaset, zulümle nitelenir ve uzun süre yönetimde kalamaz. Çünkü zulüm baki değildir. İşi ehline vermenin önemiyle ilgili şu rivayeti herkesin bilmesini isteriz ama en çok da siyasilerin bilip gereğini yapmalarını arzu ederiz: “Kim Müslümanların yönetimini üstlenir de Allah’ın Kitabını ve Peygamberinin sünnetini daha iyi bilen ve yönetime en layık kimseye rağmen başka bir kimseyi idareci tayin ederse Allah’a, Peygamberine ve bütün........

© Mir'at Haber