MEAL KUR’AN MIDIR? MEALDEN KUR’AN’I ANLAMANIN İMKÂN VE SINIRLARI  

Kur’an’ı Arapça aslından okumak Müslümanların hayatında önemli bir yere sahiptir. Fakat Kur’an’ın mesajını anlamak da en az onu okumak kadar önemli ve Allah katında makbul bir ameldir. Toplumun çoğunluğu böyle kabul etmese de bu hakikatin bilinmesi gerekir. İşte tam bu noktada “meal” karşımıza çıkar. Peki, meal nedir? Kur’an’ı anlamak için yeterli midir? Her okuduğumuz mealde yazılana doğrudan doğruya Kur’an’ın hükmü olarak bakabilir miyiz?

Bu soruların cevabını doğru verebilmek için önce önemli bir ayrım yapmak gerekir: Meal okumak başka, mealcilik başkadır.

Meal, Kur’an’ın başka bir dile aktarılmış anlamıdır. Dolayısıyla Türkçe konuşan bir Müslüman için meal, Kur’an’ın mesaj dünyasına ulaşmayı sağlayan önemli bir vasıtadır. Kur’an’ın tamamını ayrıntılarıyla ve derinliğiyle kavramayı sağlamasa da okuyucuya onun ana mesajlarını, dünya görüşünü, emir ve yasaklarını, insanın Allah’a, kendisine ve çevresine karşı sorumluluklarını genel hatlarıyla tanıma imkânı verir.

Bu açıdan bazılarının yaptığı gibi meal okumayı yanlış bulmak veya küçümsemek doğru değildir. Aksine günümüz insanı için meal, Kur’an’la daha doğrudan bir ilişki kurabilmenin önemli yollarından biridir. Dinî bilgileri yalnızca çevreden duyulan parçalı ve eksik bilgilerle öğrenmek yerine Kur’an’ın bütününe bakabilmek, kişinin zihninde daha kapsamlı bir din tasavvurunun oluşmasına katkı sağlayabilir.

Ancak burada çok önemli bir sınır vardır: Meal, Kur’an’ın kendisi değildir.

Her tercümede olduğu gibi Kur’an tercümesinde de kaynak metin ile hedef dil arasında birtakım farklılıkların ortaya çıkması kaçınılmazdır. Bir kelimenin Arapçadaki anlam alanı, Türkçedeki tek bir kelimeyle bütünüyle karşılanamayabilir. Kur’an’ın edebî üslubu, mecazları, çağrışımları ve anlam zenginliği de başka bir dile bütünüyle taşınamayabilir. Bu nedenle hiçbir mealin Kur’an’ın bütün anlam dünyasını eksiksiz biçimde yansıttığı söylenemez.

Bu durum, farklı meallerin neden farklı ifadeler kullandığını da açıklar. Aynı ayetteki bir kelimeyi bir mütercim bir anlamıyla, başka bir mütercim ise başka bir anlamıyla çevirebilir. Çünkü mütercim, sahip olduğu ilmî birikim ve benimsediği yorum çerçevesinde mümkün anlamlardan birini tercih etmek durumunda kalabilir. Bu sebeple farklı mealler görmek başlı başına bir problem değildir. Her farklılığı “Biri doğru, diğeri yanlış” şeklinde değerlendirmek de doğru bir yaklaşım olmaz.

Tabii burada Kur’an’ı anlamanın metodik........

© Mir'at Haber