Tam da NATO zirvesi öncesi, ABD 250. Yılını kutlamaya hazırlanırken, AB raporuyla eş zaman olarak BM’nin Kıbrıs için hazırlattığı MA Holguin‘in planı dikkat çekici, kafa karıştırıcı bir durum. Mete Gündoğan X’de “Çok şükür ki Türkiye’de, BM’nin Kıbrıs için hazırlattığı MA Holguin’in planına sıcak bakacak bir hain idareci yoktur” diye ironik bir gönderme yapmış ve eklemiş: “1960 Garanti Sisteminin NATO formülüyle değiştirilmesi öngörülüyor, yani Türkiye’nin garantörlüğü yerine NATO’nun garantörlüğü devreye giriyor. Böyle bir şeyi kabul etmek imkânsız. NATO’nun geleceği bile yok. Her madde ayrı sakat. Hayatta kabul etmez Türkiye bunu.”

Aslında bu rapor 2026 başında yayınlandı. BM Genel Sekreteri’nin en son Kıbrıs raporları, Ocak 2026 tarihli S/2026/8 (UNFICYP Operasyonu Raporu) ve S/2026/9 (İyi Niyet Misyonu Raporu) olarak Ocak 2026’da yayınlanmıştı. Bu raporlar, BM Güvenlik Konseyi’ne sunuldu ve UNFICYP’in (BM Kıbrıs Barış Gücü) görev süresinin 31 Ocak 2027’ye kadar uzatılmasına (Karar 2815) temel oluşturdu.

Raporda aradaki tampon bölgede 12.6.2025/15.12.2025 arasında Türk tarafından 112, karşı taraftan 34, toplam 146 askeri ihlal olduğunu, askeri modernizasyon ve ara bölgenin bütünlüğünün aşınması endişesinin altı çizilirken, Maraş’ta ilerleme olmadığı belirtiliyor. Belirsizlikten Türkiye sorumlu tutuluyor.

Toplumlararası diyalogun artmasından söz ediliyor. Güven artırıcı 10 önlemden bazılarında ilerleme sağlanmış. Ancak bu durum mezarlık restorasyonu, Gençlik Teknik Komitesi, yeni geçiş noktaları ve bunun gibi birkaç basit düzenleme ile sınırlı kalmış.

BM Genel Sekreteri Guterres, federal çözüm temelinde eşit siyasi statü hedefleyen süreçle ilgili María Ángela Holguín Cuéllar’i aktif rol almakla görevlendirdi. Türk tarafı raporları genellikle yetersiz bulurken, Rum tarafı destekledi.

Gelinen noktada Kıbrıs için barış planı güncelleniyor. Maria Ángela Holguín’in hazırladığı Kıbrıs’ta çözüm için yeni plan özet olarak şöyle: AB içinde siyasi eşitlik ve sınırlı ortak sorumluluklarla, federasyon veya konfederasyon diye tanımlanabilen iki kurucu devlet olacak. Böylece Kıbrıs’ta Türk tarafının varlığı kabul edilmiş olacak.

Bu plan 1960 Garanti Sistemi’nin “NATO formülü”yle değiştirilmesi anlamına geliyor. Bunun anlamı şu: Ada’da “Türkiye’nin garantörlüğü” yerine “NATO’nun garantörlüğü” söz konusu olacak. Biz aslında o NATO’yu da, AB’yi de, ABD’yi de Bosna’dan tanıyoruz. Gazze’den de Irak’tan da! Bu plana göre doğrudan ticaret, doğrudan uçuşlar, doğrudan temaslar başlayacak, Türkiye-AB ilişkileri Kıbrıs çözümüyle paralel biçimde yeniden hareketlenecek ve süreç bu şekilde tamamlanacaktır.

Burada, Avrupa Parlamentosu Türkiye Daimi Raportörü İspanyol........

© Mir'at Haber