Sanatla anlam oluşturmak, şiddetsiz bir varoluşun en derin biçimlerinden biridir. Sanat, insanı yok olmaya ve etmeye değil, yaşatmaya çağırır. Sanat, susturmaya değil, konuşturmaya ve konuşmaya çağırır. Sanat, dondurmaya değil, akışa bırakmaya çağırır. Sanat, katılıkların ve kurguların kurduğu sert dünyanın karşısında özgürlüğün, çoğulluğun ve yaratıcı yaşamın alanıdır. İnsan, sanat aracılığıyla yalnızca bir şey üretmez. İnsan, sanatla kendisini yeniden kurar, yeniden duyumsar, yeniden anlamlandırır.

Anlam çoğu zaman şiddetle kurulur. Tarih boyunca otorite, aşkınlık, metafizik ahlak ve ideoloji insanlardan fedakârlık istemiş; fedakârlığın arkasına kendini adama mantığını yerleştirmiştir. Böylece yaşam, sevinçten çok suçlulukla, yaratıcılıktan çok itaatle, özgürlükten çok baskıyla şekillenmiştir. Oysa sanat bu düzene boyun eğmez. Sanat, adanmışlık mantığını kırar; yaşamı bir ceza sahnesi olmaktan çıkarır ve onu yeniden bir yaratım alanına dönüştürür. Sanatın yaptığı şey, acıyı yüceltmek değil, acıyı dönüştürmektir.

İnsan, boyun eğen bir varlık değildir. İnsanı direnen, soran, düşünen ve yeniden kuran bir varlık olarak anlamak lazımdır. Sanat bu direnişin en ince, en derin ve en kalıcı biçimidir. Bir şiir, bir ezgi, bir resim, bir dans ya da bir anlatı; hepsi insanın tek tipleştirilmeye karşı verdiği varoluşsal cevaplardır. Sanat, “böyle olmak zorundasın” diyen dile karşı, “başka türlü de var olabiliriz” der.

Şiddetsiz anlam oluşturmak,........

© Milat