Azerbaycan’a kızmak kolay, Azerbaycan’ı anlamak zor!
Azerbaycan'da başörtülü öğrencilerin eğitim hakkı üzerinden yaşanan tartışmalar, Türkiye'de haklı bir hassasiyet oluşturdu. Ancak bu hassasiyetin Azerbaycan yönetimine yönelik ağır suçlamalara, hatta iki kardeş ülkeyi karşı karşıya getirebilecek söylemlere dönüşmesi üzerinde düşünmeliyiz.
Başörtüsü nedeniyle bir öğrencinin okul kapısından çevrilmesini kabul edemeyiz. Fakat bu uygulamadan hareketle Azerbaycan'ı İslam düşmanı ilan etmek de tarihi gerçekleri ve kardeşlik hukukunu görmezden gelmek olur.
Azerbaycan'ın bugününü anlamak için dününü bilmek zorundayız.
Azerbaycan, 19. yüzyıldan itibaren Rus hâkimiyetine girmiş, 1920'de Sovyet yönetiminin kurulmasıyla siyasi, kültürel ve dini bakımdan köklü bir dönüşüm yaşamıştır. Türkiye ile Sovyet Rusya arasında yapılan 1921 Moskova ve 1925 Dostluk ve Tarafsızlık antlaşmalarının oluşturduğu siyasi ortam da iki kardeş halk arasındaki ilişkileri uzun yıllar sınırlandırmıştır. Komünist yönetimin dini kurumlara, camilere ve geleneksel eğitime yönelik baskıları, Kur'an ve sünnet merkezli dini bilginin nesilden nesile aktarılmasını güçleştirmiştir. Azerbaycan halkı Müslüman kimliğini korumuş ancak dini hayatın toplumsal görünürlüğü ve kurumsal yapısı önemli ölçüde değişmiştir.
Bağımsızlığın ardından Türkiye ile artan ilişkiler, iki halkın birbirini yeniden tanımasına ve ortak dini, kültürel değerlerin daha görünür hâle gelmesine katkı sağlamıştır. Ancak yetmiş yıllık Sovyet mirasının bir anda ortadan kalkmasını beklemek gerçekçi değildir.
Peki, Türkiye 28 Şubat'ı yaşamadı mı?
Başörtülü öğrenciler üniversitelere alınmadı, kamu görevlileri inançları nedeniyle baskı gördü, eşinin başörtüsü yüzünden memur ve askerler mesleklerinden uzaklaştırıldı.
Üstelik Necmettin Erbakan'ın başbakanlığındaki 54. Refahyol Hükûmeti döneminde,........
