menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Kolay kazancın ağır faturası

18 0
26.10.2026

Bir şirketin üretimi yerinde sayarken hissesi katlanıyorsa, o yükselişin parasını sonunda birileri öder. Fiyat yükseldikçe kazanç iştahı büyür. Kazananların anlattıkları yayılır, riskler duyulmaz olur. “Bu kadar insan kazanıyorsa ben neden dışarıda kalayım?” düşüncesi, hesabın önüne geçer.

Fon krizini değerlendirirken bu gerçeği atlayamayız. Birikimini korumak isteyenlerle olağanüstü kazancın peşine düşenler aynı piyasada buluştu. Yatırımcıların tercihleri, fon yöneticilerinin işlemleri ve denetimin etkinliği birlikte sorgulanmalı. Türkiye’nin ekonomik güvenliği bakımından mesele, paranın hangi faaliyetle kazanıldığı ve nereye yöneldiğidir.

Rakamlar sert. MKK’nin (Merkezi Kayıt Kuruluşu) verilerinde toplam pay senedi portföy değeri ağustos sonunda 22,91 trilyon liraydı. Eylül sonunda 17,58 trilyona geriledi. 22 Ekim’deki piyasa ekranında 15,61 trilyon lira görünüyor. Ağustos sonundan bu tarihe kadar piyasa genelindeki azalma yaklaşık 7,3 trilyon lira, yani 146 milyar dolar.

Bu dönemin bilançosunu yalnızca hesap ekranlarından okumak yetmez. Sermayenin dağılımı, üretimin finansmanı, yatırımcının davranışı ve kurumlara duyulan güven de aynı tablonun içindedir.

Türkiye açısından altı noktaya bakalım.

1. Tasarrufun yanlış adrese gitmesi. Bir işletmenin fiyatı üretiminden, satışından ve kârlılığından koparak yükseldiğinde, tasarruflar ekonomik performans yerine fiyat hareketinin peşine takılır. Yeni fabrika kuracak, teknoloji geliştirecek işletmeyle yükselişi sürekli konuşulan hisse aynı para için yarışır. Kolay kazanç beklentisi ağır bastığında üretken yatırım geri düşebilir. Ekonomik güvenlik, ülkenin birikiminin hangi işlere kaynak sağladığıyla doğrudan ilgilidir.

2. Aşırı kâr beklentisinin riski örtmesi. SPK’nin (Sermaye Piyasası Kurulu) açıklamasına göre yedi portföy yönetim........

© Milat