Kadın kooperatiflerine e-ticaret desteği geldi. Peki denetim?
Bazı haberler ayrıntıları okunmadan, yalnızca başlığı üzerinden yayılıyor.
Ticaret Bakanlığının kadın kooperatifleri için açıkladığı yeni e-ticaret desteğinde de benzer bir durum yaşandı. Haber, bazı sosyal medya hesaplarında “Bu sefer kadın girişimciler kazanıyor” başlığıyla paylaşıldı. Yorumlarda hemen farklı sorular ortaya çıktı.
Kendi şirketi bulunan kadınlar da bu destekten yararlanabilecek mi?
Bir kadın kooperatifine üye olmak yeterli mi?
Şirketler kadınların üzerine geçirilerek düşük komisyondan faydalanılabilir mi?
Neden yalnızca kadınlara böyle bir avantaj sağlanıyor?
Bu tartışmalara geçmeden önce en önemli ayrımı yapmak gerekiyor: Kadın girişimci başka, kadın kooperatifi başka.
Ticaret Bakanlığı ile Hepsiburada, N11, PTTAVM, Pazarama ve Trendyol arasında imzalanan protokol, kadınlara ait bütün şirketleri kapsamıyor. Destek, ortaklarının çoğunluğu kadınlardan oluşan ve kadın emeğini değerlendiren kooperatiflere yönelik.
Bir kadının bu kooperatiflerden birine üye olması, kendisine ait şahıs veya limited şirketinin de destekten yararlanacağı anlamına gelmiyor.
Kadın, kendi şirketinin vergi bilgileriyle bir pazaryerinde mağaza açtığında normal satıcı şartlarına tabi olacak. Protokolde açıklanan avantajların kullanılabilmesi için satıcı bir kadın kooperatifi olması gerekecek.
Üyenin ürettiği ürün kooperatifin mağazasında satılabilir. Ancak mağaza hesabının, satışın ve faturalama düzeninin kooperatif tüzel kişiliğine göre kurulması gerekiyor.
Dolayısıyla sosyal medyada dile getirilen “Şirketler eşlerin üzerine geçirilir” eleştirisi, programın kapsamıyla tam olarak örtüşmüyor. Çünkü bir şirketin kadın adına kurulması veya devredilmesi, o şirketi kadın kooperatifine dönüştürmüyor.
Buna rağmen kötüye kullanım endişesini tamamen göz ardı etmek de doğru olmaz.
Çünkü suistimal yalnızca bir şirketin kadın adına geçirilmesiyle değil, mevcut ticari faaliyetin kooperatif mağazasına taşınmasıyla da ortaya çıkabilir.
Bir erkek girişimci şirketini eşinin veya başka bir kadın yakınının üzerine devredebilir. Ardından şirketin sahibi görünen kadın bir kooperatife üye olabilir. Şirket doğrudan destekten yararlanamasa bile ürünler ve siparişler kooperatif mağazasına yönlendirilirse programın avantajlarından dolaylı biçimde yararlanılması mümkün olabilir.
Benzer bir ihtimal mevcut kadın girişimciler açısından da bulunuyor. Günde yüzlerce kargo gönderen, pazaryerlerinde zaten güçlü bir satış hacmine ulaşmış kadın girişimci bir kooperatife üye olarak mevcut satışlarını kooperatif mağazasına taşıyabilir.
Elbette yüksek satış yapan bir kadının kooperatife üye olması tek başına suistimal değildir. Hatta deneyimli girişimcilerin kooperatiflere katılması diğer üyelere bilgi ve pazar tecrübesi kazandırabilir. Ancak kooperatif yalnızca sıfır veya yüzde 1 komisyondan yararlanmak için kullanılan bir satış kanalına dönüşürse desteğin amacı ortadan kalkar.
Kooperatif mağazasındaki cironun büyük bölümü tek bir........
