Kanlı 1 Mayıs, katliamlar ve derin devlet: 12 Eylül’e giden yol nasıl döşendi?
Son güncelleme: 28 Nisan 2026 -
Kanlı 1 Mayıs, katliamlar ve derin devlet: 12 Eylül’e giden yol nasıl döşendi?
İSTANBUL (Medyascope) – Nazlı Ilıcak, Hatırat programında, Türkiye’nin 12 Eylül’e giden süreçte yaşadığı siyasal krizleri, koalisyon hükümetlerini, Kıbrıs Harekâtı’nı ve artan şiddet ortamını değerlendirdi. Ilıcak, 1970’li yıllarda yaşanan siyasal istikrarsızlık, ekonomik kriz ve toplumsal çatışmaların, Türkiye’yi adım adım askeri müdahaleye sürüklediğini ifade etti.
Nazlı Ilıcak’a göre, 1973 seçimleri sonrasında kurulan Bülent Ecevit ve Necmettin Erbakan koalisyonu, yapısal olarak uyumlu bir ortaklık değildi. Ecevit’in seçimlerden birinci parti olarak çıkmasına rağmen tek başına iktidar olamaması nedeniyle bu iş birliğine yöneldiğini belirten Ilıcak, iki liderin ideolojik olarak birbirine zıt konumlarda bulunduğunu vurguladı.
Ilıcak, Ecevit’in siyasal çizgisinin Türk solunda önemli bir kırılma yarattığını belirterek, onun ordu ile mesafeli bir siyaset anlayışı geliştirdiğini ve “sandığa inanan” bir lider olarak öne çıktığını söyledi. Bu yaklaşımın, Türkiye’deki klasik “ordu-siyaset iş birliği” geleneğinden ayrıştığını ifade etti.
Kıbrıs Harekâtı ve ekonomik kriz
Kıbrıs Harekâtı’nın ise koalisyonun nadir uzlaşma alanlarından biri olduğunu belirten Ilıcak, bu sürecin Türkiye açısından askeri ve siyasi olarak kritik bir dönüm noktası olduğunu dile getirdi. Ancak harekât sonrasında uygulanan ambargolar ve ekonomik sorunların Türkiye’yi ciddi bir krize sürüklediğini ifade eden Ilıcak, 1970’lerin sonlarında yaşanan yokluk, karaborsa ve enerji krizinin toplumsal huzursuzluğu derinleştirdiğini söyledi.
Türkiye’nin en karanlık dönemi: 1970’ler, darbeler, idamlar, derin devlet
27 Mayıs darbesi: Demokrasi mi vesayet mi?
Nazlı Ilıcak, Adnan Menderes’in Yassıada’da yaşadıklarını anlattı
Şiddet ve “derin devlet” izleri
1970’lerin ikinci yarısında yaşanan suikastlar, kitlesel şiddet olayları ve toplumsal çatışmaların Türkiye’yi giderek bir kaos ortamına sürüklediğini ifade eden Ilıcak, bu olayların bir kısmının arkasında organize yapılar olabileceğine dikkat çekti. Özellikle 1 Mayıs 1977, Maraş ve Çorum olaylarının, yalnızca toplumsal gerilimlerle açıklanamayacağını belirten Ilıcak, bu süreçte “derin devlet” olarak adlandırılan yapıların etkili olduğu görüşünü dile getirdi:
“Şiddet olayları anarşi olarak nitelendirilecek kadar basit değil. Bütün bu çalışmaların içinde askeri ve sivil güvenlik güçleri var. Kontrgerilla, özel harp dairesine bağlı.”
Ilıcak, dönemin siyasi atmosferinde sağ-sol çatışmasının yanı sıra Alevi-Sünni geriliminin de bilinçli şekilde körüklendiğini ifade ederek, bu tür provokasyonların toplumu kutuplaştırdığını ve darbe zeminini güçlendirdiğini savundu.
Geçmişten ders: Toplumsal uzlaşının önemi
Programın sonunda Ilıcak, geçmişte yaşanan kutuplaşmanın Türkiye’ye ağır bedeller ödettiğini vurgulayarak, benzer süreçlerin tekrar etmemesi için toplumsal uzlaşının önemine dikkat çekti. Ilıcak, farklı siyasi görüşlere sahip kesimlerin birbirini düşmanlaştırmak yerine anlamaya çalışması gerektiğini ifade etti.
1 Mayıs darbe Nazlı Ilıcak
Medyascope'u destekle. Medyascope'a abone ol.
Medyascope’u senin desteğin ayakta tutuyor. Hiçbir patronun, siyasi çıkarın güdümünde değiliz; hangi haberi yapacağımıza biz karar veriyoruz. Tıklanma uğruna değil, kamu yararına çalışıyoruz. Bağımsız gazeteciliğin sürmesi, sitenin açık kalması ve herkesin doğru bilgiye erişebilmesi senin desteğinle mümkün.
Medyascope'u Google Haberler üzerinden takip edin
Medyascope'un mobil uygulamasını indirin
Özgür Özel: “Dün itibarıyla 14 itirafçı ifadelerini çekti”
1 Mayıs öncesi İstanbul’da 39 kişi gözaltına alındı
1 Mayıs 1977’de Taksim’de katledilenleri anmak isteyenler gözaltına alındı
Emir Berke Yaşar / Diğer içerikleri
GAMOH lideri Çehregani Medyascope’a konuştu: “İran’da bağımsız bir Türk devleti kurmak istiyoruz”
Hande Yener Medyascope’a konuştu: “Değişim korkulacak bir şey değil, cesur olmak benim genlerimde var”
Manşet Arkası (3) – Mehmet Demirkol: “Geleneksel medya bitti, siyasi statükonun tamamı problemli”
Türkiye’nin en karanlık dönemi: 1970’ler, darbeler, idamlar, derin devlet
27 Mayıs darbesi: Demokrasi mi vesayet mi?
Nazlı Ilıcak, Adnan Menderes’in Yassıada’da yaşadıklarını anlattı
Haftanın en popüler içerikleri
Gökhan Bacık yazdı: Modern zamanda bir Cahiliyye
Abdullah Öcalan: “Davul boynumda ve her gelen vuruyor”
Artık Avrupalı sayılmıyor muyuz? | Ruşen Çakır yorumladı
13 yaşında torbacı, 15 yaşında tetikçi: Çeteler yoksul mahalleleri nasıl ele geçirdi?
Gürkan Çakıroğlu yazdı: Devamız üçüncü yol, derdimiz DEM Parti
Ruşen Çakır yorumladı: Öcalan’ın gündeminde niçin hep İsrail var?
Cevat Düşün yazdı: Babailer isyanı
İBB davası: Mehmet Pehlivan savunma yaptı
Taner Akçam yazdı: Hrant Dink ve Urfalı Hacı Halil’in anısına
Dünya Alem (44) – Eski Bakan Hüseyin Çelik yorumladı: Türkiye kriminal bir topluma mı dönüşüyor?
Medyascope'un günlük e-bülteni
Editörlerimizin derlediği öngörüler, analizler,........
