Eylül ayında yıllık enflasyon yüzde 29,73’e, aylık artış yüzde 1,84’e geriledi. Piyasa aylık yüzde 2,28 bekliyordu.

Rakamlar ilk bakışta rahatlatıcı. Bununla birlikte tartışma hemen 22 Ekim’deki Merkez Bankası toplantısına yöneldi. Ankete katılan 22 kurumun 15’i politika faizinin yüzde 37’den yüzde 36’ya indirilmesini bekliyor. Yıl sonu için konuşulan oran ise yüzde 35. Ne var ki faiz kararını yalnızca yıllık enflasyondaki düşüşe bağlamak, ekonominin diğer göstergelerini gözden kaçırmak olur.

Çekirdek enflasyon bu ihtiyatın ilk gerekçesi. Eylül ayında B endeksi yüzde 2,01, C endeksi yüzde 2,14 arttı; manşet oran yüzde 1,84’te kaldı. C endeksinin aylık hızının bileşik yıllık karşılığı yaklaşık yüzde 29, manşet oranınki ise yüzde 24,5. Fiyat artışlarının temel eğilimi, genel endeksteki iyileşmeye henüz aynı ölçüde eşlik etmiyor. Dezenflasyon sürüyor olabilir; fakat fiyatlama davranışlarının kalıcı biçimde değiştiğini söylemek için daha güçlü kanıt gerekiyor.

Öte yandan yüksek faizlerin maliyeti de küçümsenemez. Yıllık gerçekleşmiş enflasyona göre yaklaşık reel faiz yüzde 5,6 düzeyinde; 100 baz puanlık indirimle yüzde 4,8’e iniyor. Bu, beklenen enflasyona dayalı reel faiz hesabının yerine geçmez, ama mevcut sıkılığın boyutuna dair fikir verir. Krediye bağımlı üretici işletme sermayesini pahalıya sağlıyor, borçlu hane gelirinin daha büyük bölümünü taksitlere ayırıyor. Aynı dönemde finansal varlık sahipleri yüksek faiz geliri elde ediyor. Böylece maliyet üretimde ve emekte yoğunlaşırken, getiri finansal sermayede birikiyor. Para politikasının toplumsal maliyeti tam da bu dağılımda ortaya çıkıyor.

Ancak faiz indiriminin zamanlaması, bu maliyetin nasıl paylaşılacağını da belirler. Dış finansman koşulları sıkılaşırken yapılan bir indirim, kur üzerindeki baskıyı artırabilir. ABD’nin 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,51’e yükselmiş durumda; bu, 2004’ten bu yana en yüksek seviye. Goldman Sachs’ın........

© Medya Günlüğü