menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Cezayir efsanesi Cemile

20 0
20.10.2026

Ne demişler; “Rüzgar eken fırtına biçer” veya “Ne ekersen onu biçersin…” 

Şu günlerse vandalizmin kol gezdiği, sokakları alev alev yanan Fransa için söylenebilir.

Tarih 17 Ekim 1961… Paris’te barışçıl bir biçimde Cezayir’in bağımsızlığı için gösteri düzenleyen Cezayirlilere Fransız polisi acımasızca saldırır. Gösteri şiddet kullanılarak dağıtılır. 200’den fazla gösterici, polis tarafından elleri bağlı bir biçimde Seine Nehri’ne atılır. Tamamı boğularak hayatını kaybeder. 

Marine Le Pen’in babası Jean-Marie Le Pen, o yıllarda Cezayir’de Cezayirli bağımsızlık savaşçılarına işkence yapmakla meşguldür. Daha sonraları verdiği bir röportajda bu iddiaları reddetmemiş hatta “İşkence yaptık çünkü yapılması gerekiyordu” demiştir.

Yine o yıllarda Adalet Bakanlığı yapan sosyal demokrat François Mitterrand ise Cezayir’de işkence iddialarını görmezden geliyor ve hatta “özel yöntemler”in kullanılmasına destek veriyordu. Cezayir başta olmak üzere koca bir kıtanın zenginlikleri yağmalanırken modern dünya ise kör, sağır ve dilsizdir.

Tam 65 sene sonra Paris sokakları, bir başka 17 Ekim’de yandı ve yanmaya devam ediyor. Devamı da gelecek gibi görünüyor…

İşte bugünlerde sokakları yangın yerine dönen, mağazaları yağmalanan Fransa’ya karşı yıllarca özgürlük mücadelesi veren Cezayir’in en önemli özgürlük savaşçılarından biri olan Cemile Buhayrad (Djamila Bouhired) hakkında ne yazık ki çok fazla şey bilinmiyor.

Kim bilir, belki de bilerek ismi bazı çevrelerce unutturulmaya çalışılıyor. O, Cezayir’in Fransız sömürgesi olmaktan kurtulması yolunda verilen mücadelenin en önemli kadın kahramanıdır.

Cemile’nin hikâyesi, 1930’da, Cezayirli bir yöneticinin Fransız temsilcisine hakaret etmesi sonucu Fransa’nın ülkeyi işgal etmesi ile başlar. Cezayirliler cesurca savaşırlar, ancak silahsız ve sayıca çok azlardır. Takip eden beş yıl içinde ülkenin verimli topraklarına el konulur ve Fransız yerleşimcilere tahsis edilir. 

Cemile Buhayrad 1935 yılında Cezayir’de doğdu ve orta sınıf bir ailenin çocuğu olarak yetişti. Çocukluk ve gençlik yıllarında Cezayir, Fransa işgali altındaydı.

Buhayrad henüz 10 yaşındayken 1945 yılında , Fransa II. Dünya Savaşı’nın sona ermesini fırsat bilerek Setif’de Cezayirlilere karşı büyük bir katliama girişti. Tarihe “Setif Katliamı” olarak geçen bu kara gün, Cezayir halkının bağımsızlık arzusunu daha da alevlendirdi. Özellikle bu katliamdan sonra çoğunluğu öğrenci kökenli olan Cezayirli gençler Ulusal Kurtuluş Hareketine (FLN) katılmaya........

© Medya Günlüğü