menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Aksi ispatlanana kadar her şey yapay zekâ

25 0
23.09.2026

Bundan sadece bir yıl önce, yapay zekâ ile oluşturulmuş görseller gördüğümüzde hepimiz şaşkınlıkla inandık. İlk yapay zekâ çıktıları karşısında büyülenmiştik; deyim yerindeyse anneannelerimiz gibi gördüğümüze kanmıştık. Bugünse gördüğümüz hiçbir şeye inanmama, her şeyin yapay zekâ ile oluşturulduğuna dair bir şüphecilik taşıma noktasına geldik. Artık kusursuz bir metin, şahane bir illüstrasyon veya akılda kalıcı bir şarkı duyduğumuzda ilk tepkimiz takdir etmek değil, sorgulamak oluyor: Aman, bu yapay zekâ olmasın?

Yapay zekâ işleri neden değersizleş(tiril)iyor?

Durum öyle bir noktaya geldi ki, Türkiye’de bağımsız müzik grupları aylardır şarkılarını yapay zekâ ile yapmadıklarını kanıtlamak için adeta çırpınıyorlar. Eskiden sanatçılar eserlerindeki kusurları gizler, sadece kusursuz son ürünü sergilerdi. Şimdiyse “Biz insanız” diyebilmek için stüdyodaki terli anlarını, yaptıkları hataları ve çektikleri zorlukları kanıt olarak sunmak zorundalar. Çünkü artık aksi ispatlanana kadar her eser yapay zekâya ait kabul ediliyor.

Bundan daha da enteresanı, üretilen ürüne olan bakışın çok kesinleşmesi. Kör test yöntemiyle yapılan araştırmalarda insanlar yapay zekâ ile yapılan işleri ayırt etmekte zorlanırken, işin yapay zekâ ürünü olduğu açıklandığında beğeni oranı ciddi şekilde düşüyor. İçinde insanın vizyonu, tercihleri ve niyetiyle başlayan işler bile “yapay zekâ ile yapılmış” diye küçümseniyor. Peki, neden böyle bir noktaya geldik? Neden yapay zekâ ile üretilen işlerin değeri insanların gözünde bu kadar hızlı düşüyor? Daktilo çıktığında kimse “Sen bunu daktiloyla yazdın” diye metni değersizleştirmedi. PowerPoint çıktığında fikirlerimiz küçümsenmedi. Ama bugün biri uzun zamandır hayalini kurduğu “Kitabı yazacağım” veya “Kendi şarkılarımı yapacağım” dediğinde, “Nasıl olsa yapay zekâyla yaparsın” yanıtını alıp o heves anında değersizleştiriliyor. Neden?

Çile, ter, gözyaşı yapay zekâda da var

Bunu anlamak için, yapay zekâya verdiğimiz tepkilerdeki bir çelişkiye yakından bakmamız gerekiyor: Vibe Coding paradoksu. Çünkü yapay zekâ alanında bu değersizleştirme........

© MediaCat