CDS Primi Yine Gündemde
CDS Primi Yine Gündemde
Son günlerde Türkiye’nin CDS (kredi temerrüt takası) primi yeniden gündeme geldi. Özellikle Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilimlerin ardından risk primindeki yükseliş piyasaların dikkatini bu göstergeye çevirmiş durumda.
CDS; bir ülkenin borcunu geri ödeyememe riskine karşı ödenen sigorta primi olarak kabul edilebilir. Bir yatırımcı bir ülkeye ya da bir kuruluşa borç verirken geri ödeme konusunda risk görüyorsa bu riski sigortalatır. Ülkenin riski yüksek görülüyorsa sigorta talebi artar, sigorta talebi artınca CDS primi yükselir. Bu nedenle CDS priminin yükselmesi piyasanın o ülkeyi daha riskli gördüğünü gösterir.
Bir ülkenin CDS primi iki temel faktörden etkilenir: Ülke dışı koşullar, ülke içi koşullar. Jeopolitik gerilimler, küresel risk iştahındaki değişimler ya da büyük merkez bankalarının faiz politikaları risk primlerini doğrudan etkileyen dış koşulların örnekleridir. Enflasyonun seyri, rezervlerin yeterliliği, ekonomi politikalarının tutarlılığı, siyasal istikrar gibi ülkenin kendi göstergeleri de ülke içi koşulların başlıca örnekleridir.
Son dönemde CDS primlerindeki yükselişin temel nedeni büyük ölçüde ABD – İsrail – İran savaşının yarattığı jeopolitik gelişmeler olarak karşımıza çıkıyor. Bu gelişmelerin yol açtığı enerji fiyatlarındaki artış Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkeler açısından ek bir kırılganlık yaratıyor. Petrol fiyatları yükseldiğinde cari açık artıyor, döviz ihtiyacı büyüyor ve bu durum risk primine yansıyor.
Türkiye geçmişte çok daha yüksek CDS seviyeleri gördü. Özellikle ekonomi politikalarına ilişkin tutarsızlığın arttığı 2021 – 2023 yılı arasındaki dönemde risk primi 800 baz puana kadar çıkmıştı. 2023 sonrasında uygulanan sıkı para politikası ve rezervlerdeki toparlanma sayesinde CDS kademeli olarak geriledi ve 2026 başında 200 baz puan dolayına kadar düştü. ABD –........
