O Tribunal Penal Internacional e o imperativo da xustiza universal
A opinión pública galega, que como nación periférica, amosa unha fonda conciencia solidaria e migratoria, asiste a miúdo con frustración á aparente impunidade que rexe nas relacións internacionais diante das maiores atrocidades humanas. Porén, o desenvolvemento do Dereito Internacional conta desde hai máis de dúas décadas cun fito xurídico sen precedentes na loita contra a barbarie: o Tribunal Penal Internacional (TPI). A súa andaina, lonxe de ser un camiño doado, reflicte a loita entre a lóxica do poder e o imperativo de construírmos unha xustiza universal.
O TPI naceu formalmente o 1 de xullo de 2002, logo da entrada en vigor do Estatuto de Roma de 1998, un tratado multilateral que hoxe conta coa adhesión de 124 Estados. A diferenza dos tribunais ad hoc de Núremberg ou Toquio, erixidos polos vencedores trala Segunda Guerra Mundial, ou dos creados polo Consello de Seguridade da ONU para a antiga Iugoslavia e Ruanda, o TPI instituíuse como o primeiro órgano xudicial permanente e independente con capacidade para xulgar os crimes máis graves que afectan á comunidade internacional: o xenocidio, os crimes de lesa humanidade, os crimes de guerra e o crime de agresión. A súa xurisdición gobérnase polo principio de complementariedade, intervindo única e exclusivamente cando os tribunais propios dun Estado non poden ou non queren actuar de xeito real.
Porén, a arquitectura do Estatuto de Roma atopa a súa maior febleza na persistente resistencia das grandes potencias mundiais que teiman en situar a súa soberanía estatal por riba da xustiza universal. Estados........
