TEZCAN KARAKUŞ CANDAN

Kavaklıdere’de Tunalı Hilmi Caddesi’ne doğru yürüyüp pasajların alt katlarına indiğinizde Ankara’nın hafıza yüzleriyle karşılaşırsınız. Bir zamanlar aydınlar, sanatçılar, elçilik mensuplarının gündelik yaşam ihtiyaçlarının karşılandığı o pasajlarda şimdilerde ışık azalır, ortam ıssızlaşır, ses değişir, zaman yavaşlar. O koridorlarda örücüler, sahaflar, terziler, çantacılar sessizliğin sonunu bekler. Her biri küçük dükkânlara sığmış gibi görünür, ama aslında bu kentin belleğinde geniş yer kaplayan hayatların taşıyıcısıdır.

Bu pasajlar bir dönemin üretim biçimlerinin, gündelik hayat pratiklerinin ve ustalık ilişkilerinin biriktiği kentsel bellek katmanlarıdır. Her dükkân, yükü ağır bir hafıza taşıyıcısıdır. Yaşamı sessizce kaydeden, görünmeyen...

Ulus’ta Kızılay’da küçük esnafın yaşadığı Kavaklıdere’ye, Gaziosmanpaşa’ya çıktığınızda da benzerdir. Ama başka bir düzende karşılar sizi. Vitrinler büyümüş, kumaşlar hafiflemiş, üretim hızlanmıştır. Yüksek moda artık burada, daha görünür, gelinlikler, sezonluk tasarımlar, hızla değişen beğeniler…

Ama aynı hattın üzerinde, Kavaklıdere’de Ertuğ Pasajı’nın alt katına indiğinizde bu parıltının ardında kalan bellek ile karşılaşırsınız.

Dükkân küçük hikâye büyük

Küçük bir terzi dükkânı. Kapının dışında prova mankenleri, içerde dar bir tezgâh ve azalan iş. O dükkândan içeri adım attığınızda bir zamanlar sahneleri titreten kostümlere eli değmiş bir usta karşılar sizi: Ali Topçu, nam-ı diğer Ali Usta.

Bu dükkân, ilk bakışta sıradan bir terzi dükkânı gibi görünür. Oysa derin sohbette burada yalnızca kumaşın değil, zamanın kendisinin de kesilip biçildiği görülür. Çünkü bu mekân, Ankara’nın sahne ile kurduğu ilişkinin görünmeyen arka yüzlerinden biridir.

Ali Usta’nın meslek serüveni, bu şehrin zanaat tarihinin tipik ama bir o kadar da özgün bir örneği. Makedonya’nın Kocacık Köyü’nden göç eden bir ailenin çocuğu olarak başlayan hayat, Amasya’dan İzmir’e, oradan Ankara’ya uzanır. 1967’de Kızılay’da ABC Mağazası’nın yanındaki pasajda Abdullah Usta’nın yanında çıraklıkla başlayan bu yolculuk, onu kısa sürede dönemin en önemli........

© Kısa Dalga