1974 Rum iç savaşı…
52 yıl önce böyle bir günde, kaç zamandır Kıbrıs’ta tek tük duyulan silah sesleri bir iç savaş duyumu yaparcasına birdenbire yoğunlaşmıştı… Makineli tüfek tarakkalarına bomba patlamaları da ekleniyordu… Biz Lefkoşa’dakiler Türk bölgesine yeni bir saldırının başladığını düşündük ilk anlarda… Ama gerçek durumun anlaşılması uzun sürmedi: Rum iç savaşına giden yolun sonuna gelinmişti aslında… Ve Rumlar birbirlerini biçmeye başlamışlardı… Peki bu yol nasıl bir süreci izleyerek o patlama noktasına gelmişti?.. * Rumlar 30 Kasım 1963’de tek yanlı olarak Kıbrıs ortaklık cumhuriyetinin anayasasını değiştirdiler. Talihsiz cumhuriyetin yıkılma sürecinin ilk fiili ve cüretli adımıdır bu… Türk Cumhurbaşkanı Yardımcısı’nın Temsilciler Meclisi’nde alınan kararları veto etme hakkını dahi kaldıran 13 maddelik anayasa değişikliklerini gerek Kıbrıs Türk halkının, gerekse o anayasanın ve Kıbrıs’taki Türk haklarının garantörü olan Türkiye’nin kabul etmesi olanaksızdı… Bu kararın alınmasından önce Ankara’ya davet edilen dönemin Kıbrıs Cumhurbaşkanı Başpiskopos Makarios’a TC Başbakanı İsmet İnönü tarafından gerekli uyarılar yapılmıştı… Ama bu uyarılar da dikkate alınmadı… Tek yanlı olarak alınan bu kararlarla Kıbrıslı Türklerin anayasal haklarının büyük bölümü ortadan kalkmıştı… Ortaklık cumhuriyetini fiili olarak sonlandıran olay ise Türkleri imha planı olan Girit katliam projesi benzeri “Akritas Planı”nın 21 Aralık 1963 gecesi yürürlüğe konulmasıydı… Türklerin imhasını veya Ada’dan atılmasını öngören Akritas Planı, basit bir örgütün eylem planı değildi… Rum yetkililerin Yunanistan’la birlikte hazırladıkları bir etnik temizlik projesidir bu… Soykırım planının yürürlüğe konulması üzerine o günlerde nüfusu yüz binin üzerinde olmayan Türk halkının üçte biri kendi yurdunda mülteci durumuna düşer… 30.000 Kıbrıslı Türk 103 yerleşim birimini ateş yağmuru altında terk etmek zorunda bırakılır… Türk halkı ada yüzölçümünün %3’üne tekabül eden, denize çıkışı olmayan ve sürekli kuşatma altında tutulan küçük gettolara sıkıştırılmış ve ekonomik ambargo altına alınmıştır… 1963 “Kanlı Noel” olaylarından sonra, 27 Aralık 1963’te üç garantör ülkeden biri olan İngiltere’nin askerlerinden oluşan bir “Barışı Koruma Kuvveti” oluşturulur alelacele… İngiliz general Young’ın yeşil bir kalemle harita üzerinde çizdiği bir çizgiyle Lefkoşa 30 Aralık 1963’te ikiye ayrılır… O........
