Büyük İskender, Mısır’ı fethettiğinde Amon mabedinin başrahibi tarafından “Tanrının oğlu” ilan edilmişti. Bu olayın ardından basılan sikkelerde ve yapılan heykellerde Makedonyalı cihangir, tıpkı tanrı Amon gibi başında koç boynuzlarıyla tasvir edilmeye başladı. İslam literatüründe İskender için kullanılan “Zülkarneyn” (İki Boynuz Sahibi) sıfatının kökeni kimilerine göre budur.

Gelgelelim bundan böyle kendisini “Tanrı-Kral” olarak görmesi ve generallerinden de buna uygun bir muamele görmek istemesi sıkıntı doğuracaktı.

O güne kadar krallarını “eşitler arasında birinci” (primus inter pares) kabul eden Makedon aristokrasisi hükümdarın önünde eğilmeyi veya yere kapanmayı gerektiren yeni kurallara uymaya yanaşmadı.

İskender daha önce bir savaşta canını kurtarmış olan eski arkadaşı Kleitos’u bu uygulamaya itiraz ettiği için mızraklayıp öldürdü. Aristoteles’in yeğeni ve krallığın resmî tarihçisi olan Kallisthenes ise İskender’i tanrılaştırma girişimlerini eleştirdiği için hapse atıldı ve orada eceliyle öldü.

Kleitos ve Kallisthenes gibi dahi besteci Beethoven da yöneticileri son tahlilde “eşitler arasında birinci” olarak görme eğilimindeydi. Fransız Devrimi’nin ideallerini Avrupa’ya taşıyacak “kahraman” bir cumhuriyetçi lider olarak görüp 3. Senfoni’sini armağan ettiği Napolyon’u da bunun dışında tutmuyordu.

Bu yüzden Korsikalı Bonaparte, ilk fırsatta imparatorluğunu ilan edince öfkeyle eserinin ithaf sayfasını yırtmıştı Beethoven.

Mamafih “şeyhi uçuran müritler” her zaman itirazcılardan çok daha fazladır.

Peki, kendisi uçamayan şeyhi müritleri niye uçuruyor? Bu soruya öncelikle psikolojinin verdiği bazı cevaplar var…

Fransız sosyolog Le Bon’un Kitle Psikolojisi adlı eserindeki teorileri psikanaliz açısından değerlendiren Freud’a göre kitleler, çocukluktaki “korkulan ama aynı zamanda koruyan mutlak güç sahibi baba” figürünü yetişkinlikte lider üzerinden yeniden üretir.

Özellikle savaş, salgın gibi........

© Karar