Azarbaycan’da Bakü Ağır Ceza Mahkemesi, bağımsız yayın kuruluşu Toplum TV ile bağlantılı 9 gazeteci ve sivil toplum temsilcisine toplam 121 yıl hapis cezası verdi. Uluslararası basın ve insan hakları örgütlerinin tepki gösterdiği karar, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev yönetiminin muhalif sesleri susturmaya yönelik baskı politikasının son ve en ağır halkası olarak değerlendiriliyor.

“Tek millet, iki devlet” ifadesi, Azerbaycan ile Türkiye arasındaki ilişkileri karakterize etmek için kullanılan bir söylem. Görünen o ki, her iki ülkede medya üzerindeki baskıcı kuşatmayı tarif etmek için de kullanılabilir.

Azerbaycan’da, 2023 sonundan bu yana devam eden bağımsız medyaya yönelik operasyon dalgası, rekor hapis cezalarıyla sonuçlandı. Toplum TV kurucuları, çalışanları ve bağlantılı sivil toplum temsilcilerine toplam 121 yıl hapis cezası verildi. Uluslararası Gazeteciler Federasyonu’ndan (IFJ) Sınır Tanımayan Gazeteciler’e (RSF) kadar pek çok kuruluş, “düzmece” olarak niteledikleri davanın siyasi saikle açıldığını belirterek tutukluların derhal serbest bırakılması çağrısında bulundu.

Toplum TV, Azerbaycan’da hükümetten bağımsız yayın yapan sayılı medya kuruluşlarından biri. Özellikle yolsuzluk iddiaları, insan hakları ihlalleri ve seçim süreçlerine ilişkin haberleriyle biliniyor. Mart 2024’te Toplum TV ile Demokratik Girişimler Enstitüsü’nün (IDI) ofislerine polis baskınları düzenlendi. Polis operasyonunun ardından Toplum TV’nin YouTube ve Instagram hesapları hacklendi ve tüm içerikleri silindi. Gazeteciler önce kaçakçılık suçlamasıyla gözaltına alındı. Daha sonra dosyaya kara para aklama, vergi kaçırma, yasa dışı girişimcilik ve organize suç örgütüne üyelik suçlamaları eklendi.

Hedefteki Demokratik Girişimler Enstitüsü (Demokratik Teşebbüsler İnstitutu – IDI) ise Azerbaycan’da insan hakları, demokrasi, hukukun üstünlüğü ve kamu politikaları alanlarında faaliyet yürüten bağımsız bir sivil toplum kuruluşu.

Açılan davanın 27 Temmuz 2026’da görülen karar duruşmasında mahkeme, Toplum TV’nin kurucuları, gazetecileri ve sivil toplum temsilcilerini 12 ila 15 yıl arasında değişen hapis cezalarına çarptırdı. Mahkeme ayrıca yargılama öncesinde serbest kalan tek sanık olan Toplum TV gazetecisi Elmir Abbasov’un mahkeme salonunda gözaltına alınmasına karar verdi. Davadan çıkan cezalar şöyle:

GAZETECİLER NEYLE SUÇLANIYOR?

Savcılığa göre sanıklar, yurt dışından yasa dışı fon temin ederek organize biçimde mali suçlar işlemekle suçlandı. Davada “kaçakçılık”, “örgütlü yasa dışı girişimcilik”, “kara para aklama”, “vergi kaçırma” ve “yabancı fonların usulsüz kullanımı” suçlamaları yöneltildi.

Gazeteciler ve avukatları ise suçlamaların tamamını reddederek iddiaların siyasi olduğunu ve davanın bağımsız gazeteciliği susturmayı amaçladığını savundu. Avukatlar kararı temyize götüreceklerini açıkladı.

Toplum TV’nin kurucularından, basın avukatı Alesgar Mammadli’nin ise tiroid kanseri tedavisi gördüğü biliniyor. Uluslararası hak örgütleri, Mammadli’nin cezaevinde........

© Journo