Hoe kon Europa zichzelf zo in de voet schieten?

Schrijver en theatermaker, verbonden aan de Van Mierlo Stichting

Geopolitiek is Europa een noodzaak, maar politiek blijft het een zootje. Die spreidstand wordt onhoudbaar.

Een stabiele staat bestond volgens de Britse politieke denker en grondlegger van The Economist Walter Bagehot (1826-77) uit twee delen: een ‘eerbiedwaardig’ en een ‘efficiënt’ gedeelte. Het eerste, in de Britse traditie natuurlijk het koningshuis, moet de mensen emotioneel aan de politiek binden en haalt zijn gezag uit de geschiedenis. Het andere deel moet zorgen dat de boel ook daadwerkelijk draait, en vindt zijn bestaansreden in dagdagelijkse resultaten. 

Het gaat verkeerd als die twee rollen verward raken: als het eerbare deel denkt te kunnen besturen, of als de bestuurlijke instellingen hun legitimiteit overschatten.

Dat verklaart waarom Europa het ‘geassocieerde lidmaatschap’ van Canada zo verkeerd heeft aangepakt. 

Dubbeldemocratie In de Europese Unie is de rolverdeling historisch zo gegroeid: enerzijds is ‘Europa’ een internationale organisatie, waar achtenswaardige regeringsleiders om de tafel gaan zitten zonder hun macht af te staan — vormgegeven in de Europese Raad. Anderzijds is het in toenemende mate een federatie, die macht uitoefent namens de lidstaten — met aan het hoofd de Europese........

© Joop