Marjane Satrapi, subliem chroniqueur van Iraanse ballingen, gestorven van verdriet

Socioloog, publicist, programmamaker

Marjane Satrapi esthetiseerde het bloedende hart van haar generatie Iraanse ballingen tot een meesterlijke iconografie. Donderdag overleed zij op 56-jarige leeftijd aan de gevolgen van intens verdriet na het verlies van haar echtgenoot Mattias Ripa.

Ik schrijf deze column met een bedrukt hart. In stilte rouw ik om de dood van Marjane Satrapi, die gisteren is overleden. Satrapi was veel meer dan een wereldwijd succesvolle graphic novelist, bekend van Persepolis. Zij was dé chroniqueur van een specifieke generatie Iraanse ballingen in het Westen — mijn generatie.

Satrapi en haar generatiegenoten, onder wie ikzelf, vormden de 'grensgeneratie'. Wij stonden middenin de wervelende opkomst van de Iraanse Revolutie in 1978-1979. Toen het hele land was gepolitiseerd en iedereen, van boer tot bestuurder, de noodzaak voelde om een politieke keuze te maken, waren wij te jong om actief mee te doen. Maar we waren te oud om niet door te hebben dat er iets monumentaals stond te gebeuren.

De verslonden kinderen van de revolutieWij zijn de generatie die de diepdonkere decennia na de revolutie overleefde, maar wel met diepe wonden in ons hart. Velen van onze dierbaren — ooms, tantes, broers, zussen, of zelfs vaders en moeders — kwamen in de gevangenis terecht. Sommigen werden geëxecuteerd, anderen bleven voorgoed getekend door het leven. De revolutie verslond na haar overwinning een voor een haar eigen seculiere kinderen: van patriotten tot communisten, en van socialisten tot liberalen. De macht werd volledig toegeëigend door islamisten met een fascistische politieke visie op de islam.

Wij traden onze jeugdjaren binnen in een totaal getransformeerd Iran. Tijdens de alleenheerschappij van de sjah, met zijn grootheidswaanzin en paternalistische blik op het volk, had de gewone burger weinig last van het regime zolang je niet politiek actief was of teveel waarde........

© Joop