menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Waarom stellen we zo weinig fundamentele vragen over AI?

38 0
09.08.2026

Waarom stellen we zo weinig fundamentele vragen over AI?

Eigenaar van TransCity en Auteur

Is er een reëel gevaar dat AI-toepassingen onbeheersbaar worden? En tot een existentieel gevaar voor de mensheid leiden? Het antwoord op deze essentiële vragen heb ik niet. Wat ik wél weet, is het onnoemelijke leed dat AI-toepassingen al vandaag in oorlogsvoering hebben veroorzaakt. Zie de AI-oorlogsslachtoffers in Oekraïne en Palestina. En hoe AI de levens van zeker 120 schoolkinderen in het Iraanse Minab heeft vernietigd.  

Maar los van deze existentiële gevaren, gaat het in de publieke discussie zelden over de vraag wát we nu eigenlijk wíllen met AI? Wanneer AI wordt besproken, gaat het vooral over de vraag waarom we in Europa zo ver achterlopen op de VS en China. En dat we veel meer moeten investeren in AI-startups en bovendien ons netcongestieprobleem moeten oplossen. Maar in deze oppervlakkige gesprekken worden zelden fundamentele vragen gesteld.

De grote Amerikaanse techgiganten lijken vaak bezig met zoveel mogelijk data bij elkaar te graaien om op basis daarvan maximalisatie van hun AI-toepassingen te kunnen realiseren. Het trainen en dagelijks uitvoeren van AI-modellen vereist een enorme hoeveelheid rekenkracht, die voornamelijk wordt geleverd door gespecialiseerde chips. De partijen met de meeste data en de grootste cloudinfrastructuur leveren de meest geavanceerde AI-toepassingen. Met steeds meer energieslurpende datacenters als gevolg.

Willen we in Europa daadwerkelijk dit Amerikaanse “all-data-you-can-grab”-voorbeeld volgen? Het antwoord daarop lijkt op het eerste gezicht ja, nu de EU een aanbesteding heeft uitgeschreven voor de bouw van maximaal zeven AI-gigafabrieken. 

De aanslag van AI op ons elektriciteitsnetwerkWaarom gaat het in de discussies zelden over de vraag hóe we ons in Nederland en Europa kunnen onderschéiden? En of we in Europa met een nieuwe manier van denken de dreiging van een ongelimiteerde groei van energieslurpende datacenters enigszins kunnen indammen? Welke voorwaarden stellen we eigenlijk aan nieuwe datacenters?

Volgens het CBS gebruiken datacenters momenteel zo’n 4,6% van het totale Nederlandse stroomnet. En hoewel dat percentage op het eerste gezicht lijkt mee te vallen, verwacht landelijk netbeheerder TenneT dat datacenters tegen 2030 zullen uitgroeien naar een aandeel van 10 tot 15 procent van het totale Nederlandse stroomverbruik. Dat........

© Joop