Lang leve de koning, maar hoe zit het met de contractarbeiders?

Sinoloog, schrijver en recensent

Het onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in ons koloniale verleden werd afgelopen donderdag live uitgezonden door de publieke omroep. Oorverdovend stil bleef het echter toen enkele dagen daarvoor de Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme een adviesrapport uitbracht over Chinese, Hindostaanse en Javaanse contractarbeid in Suriname.

Voeg een koning toe aan een koloniaal verhaal en niemand twijfelt eraan dat het Nederlandse geschiedenis is; voeg de contractarbeiders toe en ineens moet het worden uitgelegd. De NCDR noemt het "historische ongelijkwaardigheid": de geschiedenis van contractarbeid krijgt veel minder aandacht. Dat klopt. En het advies is nog te bescheiden. Contractarbeid was niet slechts iets van Suriname, maar een wereldwijd systeem. Alleen al in Deli op Sumatra werkten honderdduizenden Chinese en Javaanse arbeiders onder een contractregime van de Nederlandse koloniale administratie.

Deze geschiedenis beperken tot Suriname maakt het verhaal te klein. En het duwt de families, routes en samenlevingen aan de andere kant van de oceaan uit beeld. Het nationale kader halveert een wereldwijde geschiedenis.

Onbekend was het niet altijd. In 1858 vertelde parlementslid Steven Blaupot ten Cate aan de Tweede Kamer dat........

© Joop