Kerk, kerels en kapitaal: waarom miljardairs jou 'christen' willen maken

Judeo-christelijke normen en waarden: wat houdt dat nou precies in? Het hangt ervan af  aan wie je het vraagt. De meeste Joden zouden zich überhaupt niet identificeren met dat label. Toch was het een manier om ervoor te zorgen dat Amerikaanse soldaten solidariteit hadden met de Joden die door het Derde Rijk werden onderdrukt. In die zin was het op een positieve manier zeer effectieve propaganda.

Tegenwoordig zien we echter dat de antifascistische lading van joods-christelijke normen en waarden is verdwenen. Nu lijkt het meer een wapen om bepaalde hiërarchieën in stand te houden: het roofkapitalisme, het patriarchaat en zelfs het kolonialisme.

Hoewel er nu een risico bestaat dat de rechtse taalpolitie op theevisite komt, gaan we gewoon verder met de inhoud. Als men echt diversiteit wil qua ideeën, moet de ‘vrijheid van meningsuiting’-kliek ook bereid zijn dit stuk volledig uit te lezen.

Christendom en kapitalisme

Laten we beginnen met het christendom en het kapitalisme. Wie overtuigd is dat deze twee ideologieën altijd twee handen op één buik waren, moet het werk van Richard Henry Tawney nog eens erop naslaan. In de middeleeuwen werd winst maken ondergeschikt geacht aan religieuze en maatschappelijke normen. Winst maken was geen doel op zichzelf en hebzucht gold als een ernstige zonde.

Jezus heeft nooit een geheim van zijn mening over rijkdom gemaakt: tegenover een rijke man zei hij dat het voor een kameel gemakkelijker was om door het oog van een naald te gaan dan voor een rijke om het koninkrijk van God binnen te gaan.

Uiteraard wordt dit in kerken die religie met kapitalisme hebben samengesmolten uitgelegd als dat ‘de Naald’ een stadspoort zou zijn, die zo smal was dat een kameel/dromedaris er amper doorheen kon. Er is echter geen enkel historisch bewijs dat die stadspoort ooit heeft bestaan. In de Talmud Brachot 55b wordt ook door een rabbijn gesproken over een olifant die door het oog van de naald kruipt, in de context van het bijbelboek Daniël.

Hoewel het duidelijk is hoe Jezus denkt over rijkdom, zien we toch een charismatische stroming van prosperity preachers. Vanaf de 17e eeuw, tijdens de opkomst van het calvinisme, wordt het nastreven van rijkdom niet per se als iets zondigs gezien. Toen kon het een zegen zijn van jouw ijver, soberheid, discipline en harde werk. Toch was het idee van een vrije markt waarin de winst het enige kompas is volstrekt onacceptabel.

Dat idee is door Ronald Reagan succesvol aan de man verkocht. De........

© Joop