menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Ayrıştırarak Almak

24 0
05.03.2026

İÇİNDEN geçmekte olduğumuz mübarek Ramazan ictiba ayıdır.

Yani bu ayda ilim, irfan, edep, sanat adına hatta hayatın bütün alanlarına ilişkin her ne alınacaksa ayrıştırarak almak söz konusudur.

Bize bu özellik kazandırılmaktadır. Ki, yılın geriye kalan diğer aylarında da bu bir düzen hâlini alabilsin.

SAİR zamanlarda dünyanın hızlı esen modern rüzgarına kapılarak yapıp ettiklerimizi alel usul yaptığımız çok olur. Ötesini berisini düşünmeden güya kaçan zamanı yakalamak için peşinden koşarız.

Ne o durur ne de biz ona yetişiriz. Biteviye döneniriz.

Ama Ramazan geldi mi, dururuz.

Zaten durmak, nefes almak, diğer vakitlerde yaptıklarımızı belirli bir süreyle yapmamak, ara vermek demektir.

İşte bu bizi ictibaya yönlendirir.

Bir şeyi diğerinden tamamıyla ayrıştırırız. Tortulardan arındırırız. Fazlalıkları atarız. Yanlışların içinden doğruları seçer alırız.

Bu bir süzme eylemidir. Öze ulaşma gayretidir.

SEÇTİKLERİMİZLE kendimizde olmasını istediklerimizi seçeriz esasen.

Kişiliğimiz bu tercihlerle oluşur, kıvam bulur ve bir kaide gibi temellenir.

Böylece biz, bizim seçtiğimiz oluruz ki, bu tamamen ilmimiz, irademizle olur.

Mübarek ay bu işlemlerimizi yeniden gözden geçirmemize sebeptir. Eksiklerimizi görüp telafi etmemizi temin eder.

Kısacası Ramazan bizi ihtiyar etmek, intibah etmek gibi anlamları da içeren ictiba faaliyetine yönlendirir.

ALDIKLARIMIZI ayrıştırarak alırız artık.

İlimle malumatı ayrıştırırız. İrfan ile öyle görünme çabasını ayrıştırırız. Dindarlıkla dini darlaştırma faaliyetlerini ayrıştırırız. Muhabbetle laf çevirmeyi ayrıştırırız. İhlasla gösterişi ayrıştırırız.

Kısacası bu ay bize her meselede ayrıştırmayı talim ettirir.

KALBİNE iman yazılan takva ehli iradelerini Rabbimizin emir ve tercihleri üzere sabit kılmak için her şeyi çok hassas bir tarzda ölçüp biçerler. Başka bir ihtimale asla yer bırakmazlar. Onlar için bütün mesele Hakkın emrine uymak sevgili peygamberimizin örnekleyerek gösterdiği telkinlerine riayet etmektir.

İctiba etmenin ayrıntılarına bütünüyle vâkıf olabilmek için yüce kitabımızı içselleştirmeyi her zaman öncelerler. Âyetlerde geçen her kelimeyi ilahî vahyin bütünlüğü içinde anlamaya çalışır bağlantıları ile ele alıp idrak etmeyi yaşamlarının ilk sırasına alırlar.

İşte buna “İctiba” denir. Kur’an-ı Kerim’de geçen seçme ve tercih etme anlamına gelen âyetlere özellikle kafa yormaları kendi tercihlerini buna uygun hâle getirmek içindir. Aradan nefislerini çıkarmak lüzumundandır. Şeytanın üflemelerine kapılmamanın ancak bu şekilde mümkün hâle gelebileceğinin bilincine ermiş olmalarındandır.

TERCİHİNİ daima Haktan yana yapmak isteyen ictiba yolcusu kendisine şu telkinlerde bulunur:

Seçimlerin önemlidir. Bunları hangi ölçüler çerçevesinde yaptığın mühimdir.

Yüce kitabımızın bu anlamı içeren vurgularının ayrıntıları, nüansları hayatidir. O halde tercihlerini bu anlayışla yapman elzemdir.

Dini Allah’a has kılmak ancak bu şekilde mümkün olur. Temiz kalmanın başka yolu yoktur. Hayırlı olanı gözetmek iman nöbeti tutmak gibidir.

Sen özel bir varlıksın, bu donanımlarla gönderilmiş seçkin bir evren konuğusun. O halde önceliklerini Rabbimizin istedikleri doğrultusunda belirlemelisin.

Mecazları anlamadığın, inceliklere odaklanmadığın, yüzeyde kaldığın sürece kaybetme adayı olursun.

Sevgili Nebi’mizin çektiği bunca çile sana bunları göstermek içindir. Rabbimiz bizlere göndereceği peygamberleri çok özel bir tercihle tayin etmektedir. İşlediğimiz kusurlardan geri dönmek ve tekrar aynı hatalara düşmemek için Rabbimizin bize gönderdiği elçileri hangi özellikleriyle bize gönderdiğini iyi kavramalısın. Ki, benzer seçimleri sende kendi hayatına geçirebilesin.

Kulluk çizgisini sürdürebilmek için bu nitelikleri prensip hâline getirmelisin.

Allah’a yakın olmanın yolu O’nun gönderdiği mesajın ayrıntılarına yönelmek ve gönderdiği Nebi’lerinin örnek hayatlarına vâkıf olmakla mümkündür.

ALLAH’A saygıda kusur etmek istemeyenler bu hususlarda kalplerini sürekli uyanık tutarlar.

Gafletin kesif perdesi ile kendilerini örtmezler.

Daima savaş meydanındaki teyakkuz durumunda olurlar. Bir an bile düşmandan emin olmazlar.

Gelişi güzel yaşamaktan kurtulabilmek için bu prensiplere hepimiz uymalıyız.

Seçimlerimizin bizi oluşturduğunun şuurunda olmalıyız. İctiba ayında bunu muhakkak deneyimlemeliyiz.


© İstiklal