“Dervişlik hâldir, söz değildir; söz ile ele geçmez.”— Abdülkâdir Geylânî

―――――――――――――――――――――――――

Dervişlik tanımı, tarifi ve algısı ile toplumdaki karşılığı genel olarak aynıdır ve çoğunlukla doğru anlaşılır. Burada asıl mevzu, dervişliğin nasıl anlatıldığıdır. Tüm kavramlarda olduğu gibi günümüzde ne yazık ki dervişlik hâlinin de içi boşaltılıyor. Sahte ve yalan dünyanın algı operasyonları pahasına, hak etmeyen kişilere mal edilen sıfatlar hâline geliyor.

Peki, dervişlik nedir?

Dervişlik; tasavvuf anlayışında kişinin nefsini terbiye ederek dünya hırslarından, kibirden ve benlik duygusundan arınmaya; Allah’a sevgi, hoşgörü, tevazu ve teslimiyetle yaklaşmaya çalıştığı manevi bir yolculuktur. Bu, TDV'nin (Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi) yaptığı kısa tanımdır.

Dervişliğin belli aşamaları vardır. Örneğin dervişlik, her şeyden önce bir gönül işidir; dış görünüşün ötesinde bir kalp ve ahlak hâlidir.

Bir nefis mücadelesidir: Az yemek, az uyumak, az konuşmak; dünya malına, paraya, kısacası maddi zenginliğe tamah etmemek demektir.

Ego ve benlikten (bencillikten) kurtulmaktır: Yalandan ve hileden uzak durmak; kibir, gurur gibi nefsi yenilgilere kapılmamak; kalp kırmamak ve her insana sevgiyle, hoşgörüyle yaklaşmak esastır.

Derviş; tasavvuf yolunda nefsini terbiye etmeye, dünya nimetlerine ve benlik duygusuna bağlılıktan uzaklaşmaya çalışan, gönlünü Allah sevgisine, hoşgörüye, alçakgönüllülüğe ve hakikate adayan bir insan olmalıdır. Ancak bu hâlle ömrünü ve hayatını tüm dünyevi hâllerden arındırarak adayabilenler hakiki derviş........

© İstiklal