Eğitim toplumun neredeyse her bireyinin doğrudan ya da dolaylı biçimde deneyim sahibi olduğu ve bu nedenle de güçlü kanaatlerin kolaylıkla oluşabildiği toplumsal alanlardan biridir. Sahip olduğu bu özellik nedeniyle kişisel okul deneyimleri, öğretmenlere ilişkin gözlemler, sınav sonuçları ya da gündelik hayatta karşılaşılan örnekler zaman zaman eğitim sisteminin bütünü hakkında genel yargılara dönüşebilmektedir. İnsanların kendi yaşantıları üzerinden edinmiş oldukları deneyimler değerlidir hatta eğitim sisteminin gündelik hayatta nasıl karşılık bulduğunu anlamanın önemli yollarından da birisidir. Ancak sorun kişisel deneyimlerin sistemin tamamını açıklamaya çalışan bir kanıt olarak görülmeye başlanması ile ortaya çıkar. Böyle bir zeminde gelişen popülist söylemler de karmaşık eğitim sorunlarını daha basit, kesin ve karşıtlıklar üzerinden tartışmaya açmaktadır.

Burada dikkat çekici olan husus popüler kanaatlerin zaman zaman bilimsel araştırmalar aracılığıyla güçlendirilmesidir. Önce güçlü bir kanaat ortaya konulur ardından bu kanaati destekleyen birkaç araştırma seçilir. Böylelikle ortaya konulan kanaatin genellenebileceği izlenimi yaratılır. Oysaki özellikle içerisinde insan değişkenin olduğu alanlarda bilimsel çalışmalar büyük genellemelerden çoğu zaman kaçınır. Çünkü bilimsel düşüncenin temel özelliklerinden birisi esasında ihtiyatlılıktır. Araştırmalar çoğu zaman bize “kesinlikle böyledir, bu böyledir.” demekten ziyade “bu örneklem grubundan elde edilen veriler bu yönde bir ilişkiye işaret etmektedir.” deme imkânı sunmaktadır. Bu nedenle buradaki temel mesele araştırmanın varlığı değil araştırma bulgusuna yüklenen anlam olur. 

Eğitim sistemlerinde tarihsel süreçten toplumsal yapıya, bireysel farklılıklardan ailelerin sosyoekonomik özelliklerine, öğrenci başarısından öğretmen niteliğine kadar çok sayıda bileşen aynı ayna devrededir. Bu nedenle mekanik durumlarda olduğu gibi devrede olan bütün bileşenlerin sabitlenebildiği normal şartlar altında diye bir durumdan bahsetmek çoğu zaman mümkün olmaz. Bu nedenle genellenebilir sonuçlara ulaşmak, çoğunlukla birkaç araştırmanın bulgularından hareket etmek yerine, aynı konu üzerinde yürütülen çalışmaların örneklem özellikleri, kullanılan yöntemler, gerçekleştirildikleri bağlamlar, ele aldıkları........

© İnsaniyet