Modern insanı spiritüalist anlayışa götüren hususlardan biri de geleneksel din, bilim ve kültürlerdeki kavramların aşındırılması, içlerinin boşaltılması veya aşırı anlam genişlemesine ve daraltılmasına maruz bırakılmasıdır. Bunun en tipik örneği manevî veya maneviyat kavramıdır. Manevî kavramı, sözlük itibariyle “bir manaya ait olma veya nispet edilme” anlamlarında iken sosyal ve kültürel alanda “maddî olanın karşıtı”, çoğulu olan maneviyat da “maddiyatın zıttı” anlamındadır. Bu doğrultuda olmak üzere aynı kavram “din ve inançla ilgili olan” şeklinde bir anlam da kazanmıştır. 

Buna göre manevî değerler veya maneviyat alanı denildiğinden genel olarak dinî değerler veya dinî alan kastedilmektedir. Buna karşın kendilerini dinden uzak tutma eğilimde olan çevreler, ahlak yerine etik ismini kullanıp dinden ve tanrıdan bağımsız bir ahlak oluşturma teşebbüsünde bulundukları gibi maneviyatı da dinden ve tanrıdan arınmış bir anlam dünyasına çekme gayreti içine girmişlerdir. Bu gayret sonucu maneviyat kelimesinin “dinî aşan” ve hatta “dinden bağımsız” anlamının olduğu iddiası ortaya atılmıştır. Bu konuda yol ve yordam kontrolünü kaybedenlerden biri, dinden ve dinî olandan bahsetmeksizin erdemleri konu alan bir kitap yazma denemesine bile kalkışmıştır. 

Aslında bu yaklaşımla sanki maneviyat adı altında dine paralel veya alternatif bir alan oluşturulmak istenmektedir. Böylece din, alternatiflerden biri konumuna indirgenmiş olmaktadır. Çünkü batıda din, kilise gibi kurumsal yapılarla temsil edilir ve dindarlar da bu kurumlara resmi kayıtlı kişilerdir. Kiliseye kayıtlı olmayanlar dindarlık ve dine mensubiyetten uzaklaşmış kabul edilirler.........

© İnsaniyet