ABD-İran savaşı yalnızca askeri dengeleri değil, Ortadoğu’nun enerji ve ticaret yollarını da etkiliyor. Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kriz, Körfez ülkelerini yıllardır gündemde olan alternatif yol projelerine daha fazla ağırlık vermeye zorluyor. Suudi Arabistan’dan Birleşik Arap Emirlikleri (BAE)’ye, Irak’tan Kuveyt’e kadar birçok ülke, Hürmüz’e bağımlılığı azaltacak yeni ticaret ve enerji güzergâhları oluşturmaya çalışıyor.

Koridor projeleri gelişiyor

Hürmüz krizi, Körfez ülkelerinin yıllardır hazırlığını yaptığı enerji ve ulaşım projelerini hızlandırmasına neden oldu. Bölgedeki ülkeler, petrol ve yük taşımacılığını Basra Körfezi dışına çıkaracak liman, boru hattı ve demiryolu yatırımlarına ağırlık veriyor.

Suudi Arabistan’ın en önemli avantajlarından biri, Basra Körfezi’ndeki petrol sahalarını Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’na bağlayan 1200 kilometrelik Doğu-Batı Petrol Boru Hattına sahip olması. Savaş öncesinde günlük 2 milyon varil petrol taşıyan bu hattın kapasitesi bugün 7 milyon varile ulaştı.

Riyad yönetiminin bir diğer büyük yatırımı ise Neom projesi. Suudi Arabistan’ın kuzeybatısında, Kızıldeniz kıyısında inşa edilen Neom, yalnızca fütüristik bir şehir projesi değil, aynı zamanda Körfez’in yeni lojistik merkezlerinden biri olarak tasarlanıyor. Şu anda orta boy yük gemilerinin yanaşabildiği Neom Limanı’nın 2026 sonuna kadar büyük gemilere tam kapasite hizmet verecek hale getirilmesi planlanıyor. Böylece Süveyş ve Kızıldeniz üzerinden gelen malların, Suudi Arabistan’ın yanı sıra Kuveyt, BAE, Katar, Bahreyn ve Irak’a daha hızlı ve düşük maliyetle dağıtılması hedefleniyor.

Benzer bir strateji BAE’de de görülüyor. Abu Dabi yönetimi, Hürmüz Boğazı’nı bypass eden Umman Denizi kıyısındaki Fuceyra Limanı’nı, Körfez’in önemli petrol sevkiyat ve depolama merkezlerinden biri haline getirmeye çalışıyor. Habshan-Fuceyra petrol boru hattı hâlihazırda günlük 1,5 milyon varil petrol taşırken, 2026 sonunda yeni tesislerin devreye girmesiyle birlikte günlük 2 milyon varilin üzerinde sevkiyat yapılması hedefleniyor. Fuceyra Limanında aynı zamanda 42 milyon varillik depolama kapasitesi bulunuyor.

BAE’nin stratejisi yalnızca petrol taşımacılığıyla sınırlı değil. Ayrıca Etihad Rail demiryolu ağı sayesinde Hindistan’dan gelen konteynerlerin Fuceyra’dan trenle 24 saat içinde Riyad........

© İlke TV