menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Hayâller Norveç ama gerçekler Kolombiya!

10 0
25.09.2026

Natixis Investment Managers ve CoreData Research ortaklığıyla yayımlanan ‘2026 Küresel Emeklilik Endeksi’ (Global Retirement Index) sonuçları oldukça düşündürcü. Eylül 2026’da yayımlanan güncel endeks, 44 ülkeyi sağlık, emeklilik finansmanı, maddî refah ve yaşam kalitesi gibi 18 farklı gösterge üzerinden değerlendiriyor. Bu çalışma, ülkeleri sadece ödenen emekli aylıkları üzerinden karşılaştırmıyor; sağlık hizmetlerine erişimden yaşam kalitesine, enflasyondan kamu borcuna, gelir seviyesinden vergi yüküne kadar emeklilik dönemini etkileyen çok sayıda gösterge birlikte hesaba katılıyor.

Tüm bu kıstaslar göz önüne alındığında, Norveç yüzde 83 puanla ‘dünyanın en iyi emeklilik ülkesi’ unvanını koruyor. Tahmin edebileceğiniz üzere; endeksin zirvesinde Kuzey ve Batı Avrupa ülkelerinin ağırlıkta olduğu görülüyor. Ancak bu ülkelerde bile, sosyal güvenlik sisteminin ciddi sorunlarla karşı karşıya olduğunun pek çok işareti var.

GELİŞMİŞ ÜLKELERDE DE DURUM PEK PARLAK DEĞİL

Raporda dikkat çeken gelişmeler sıralanmış… ABD, artan kamu borçları, enflasyon baskısı ve emeklilik finansmanındaki bozulmalar nedeniyle, üç basamak birden düşerek 24’üncü sıraya gerilemiş. Oysaki, bundan on yıl öncesinde 14’üncü sıradaydı. Bir zamanlar ‘sosyal refah ülkesi’ dendi mi ilk akla gelen İsveç’in durumu ise daha vahim; 17 basamak birden gerileyerek 22’nci sıraya düşmüş. Endekste yılın en büyük gerilemesini Finlandiya yaşamış. Ülke geçen yıl 23’üncü sıradayken, 12 basamak düşerek 35’inci sıraya gerilemiş. Genel puanı da yüzde 66’dan yüzde 54’e inmiş.

İzlanda da ilk 10 içinde beş basamak gerilemiş. 1980’lerden bu yana sosyal devlet kazanımlarının birer birer yok edilmesiyle, çalışanların ve emeklilerin durumu gittikçe kötüleşen Birleşik Krallık, skorunu yüzde 72 seviyesinde korumasına rağmen, bir basamak düşerek 15’inci sıraya yerleşmiş.

Gerilemede özellikle maddî refah göstergelerindeki bozulma ve işsizlikteki yükseliş etkili…

‘ÜÇ SÜTUNLU MODEL’ ÇÖKÜŞTE

Bu sonuçlar, güçlü sosyal sistemlere sahip ülkelerin bile istihdam, gelir ve ekonomik koşullardaki hızlı değişimlerden olumsuz etkilenebildiğini gösteriyor.

Raporda öne çıkan en çarpıcı bulgu; ‘üç sütunlu model’ olarak da bilinen, devlet yardımları, işveren sponsorlu planlar ve kişisel tasarruflardan oluşan geleneksel emeklilik yapısının ciddi bir baskı altında olduğu… Yaşlanan nüfus ve artan borç yükü nedeniyle, dünya genelindeki girişimcilerin ve yatırımcıların yüzde 81’i, artık emekliliklerini tamamen kendilerinin finanse etmesi gerektiğine inanıyor. Bu bulgu ışığında, sosyal güvenlik sisteminin ciddi bir tehdit altında olduğunu söylemek gerek. 19’uncu yüzyılda Alman Şansölyesi Otto von Bismarck’ın yürürlüğe koyduğu emekçilerin sosyal güvenlik hakları, bu gidişle çok ciddi gerilemelerle yüz yüze kalacak. Bunu önleyebilmek için hem ulusal düzeyde, hem de uluslararası ölçekte sendikaların bir araya gelip mücadeleyi yükseltmesi dışında bir seçenek yok. Sonuçta, Bismarck da emeğe saygı duyduğundan değil, işçi sınıfının mücadelesi karşısında mecburen bu hakları tanımak zorunda kalmıştı!

TÜRKİYE, 44 ÜLKE ARASINDA SONDAN ÜÇÜNCÜ SIRADA

Gelelim Türkiye’ye… Türkiye ‘2026 Küresel Emeklilik Endeksi’nde yer alan 44 ülke arasında, 39 puanla 42’nci sırada. Ayrıca endekste tüketici enflasyonunun en yüksek olduğu ülke olarak öne çıkıyor. Türkiye’nin ardında yalnızca Kolombiya ve Hindistan bulunuyor. Sonuçlar, emeklilikte yalnızca maaş seviyesinin değil, satın alma gücü ve ekonomik istikrarın da belirleyici olduğunu gösteriyor. Türkiye’nin dört ana kategorideki sonuçları arasında belirgin farklar bulunuyor. Sağlık alanında yüzde 55, maddi refahta yüzde 45 puan alan Türkiye, yaşam kalitesi ölçütlerinde yüzde........

© İlke TV