Gıda enflasyonunun düşmeyeceği tarımsal girdi fiyat endeksinden belli
Hiç abartılı bir öngörü değil, enflasyonun ancak 2030’dan sonra tek hanelere ineceği… Eğer ki bu yılın sonunda Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre yüzde 25’in altında, Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) rakamlarına göre yüzde 50’yi aşmayan bir enflasyon oranıyla karşılaşırsak mucizedir! Görünen köy kılavuz istemez!
Önce bir beklenti anketiyle başlayayım, ki bu anket ‘hissedilen’ değil de, ‘hissetmek istediğine göre’ bir beklenti! Piyasa aktörleri hep bunu yapıyor. Bloomberg HT’nin şubat ayına ilişkin düzenlediği enflasyon anketine katılan 24 kurumun medyan beklentisi şubatta enflasyonun aylık yüzde 2.81 seviyesinde gerçekleşmesi yönünde. Ekonomistlerin medyan tahminine göre şubatta yıllık enflasyonun da yüzde 31.35 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. En düşük aylık beklenti yüzde 2.45, en yüksek beklenti yüzde 4.36… Yıllık olarak bakıldığında ise şubat için en yüksek enflasyon tahmini yüzde 31.84, en düşük tahmin yüzde 30.05 seviyesinde.
ŞUBATTA DA YÜKSEK GELECEK MARTTA DÜŞMESİ İÇİN SEBEP YOK
Anket katılımcılarının 2026 yıl sonuna ilişkin enflasyon beklentisine gelince… 24 kurumun 2026 yıl sonuna dair enflasyon beklentisi yüzde 24; en yüksek enflasyon tahmini yüzde 25, en düşük tahmin yüzde 22… Hatırlatayım; ocak ayında ‘tüketici fiyatları endeksi’ (TÜFE) aylık bazda yüzde 4.84; yıllık bazda ise yüzde 30.65 artış kaydetmişti. Bu arada şubat ayında yüzde 3 civarında bir enflasyon açıklayacak TÜİK, mart ayında da buna benzer yüksek bir oran geleceğini belirtmek gerek. Ve tabii bu rakamlar da gerçeklikten kopuk rakamlar olacak! Çünkü enflasyonun alt bileşenlerinden bazılarının, başta gıda, konut, sağlık ve eğitimde fiyat hareketlerinin sakinleşeceğine ilişkin herhangi bir işaret yok. Enerji fiyatlarında oluşabilecek yukarı yönlü sert hareketlerin enflasyona etkisi ise tüm hesapların baştan yapılmasını gerektirebilir.
İSTANBUL’UN ENFLASYONU
Şimdi asıl meseleye döneyim; dar ve orta gelirlileri doğrudan ilgilendiren kalemlerdeki fiyat hareketlerine… İstanbul Ticaret Odası (İTO) verilerine göre, 2026 Şubat ayında İstanbul’da perakende fiyat hareketlerinin göstergesi olan İTO İstanbul Tüketici Fiyat Endeksi (İTO-TÜFE) aylık bazda yüzde 3.85 artış gösterdi. Geçen yılın aynı ayıyla karşılaştırıldığında fiyatlar yüzde 37.88 oranında yükseldi. İTO 2023=100 bazlı endeks, tüketici fiyatlarındaki yıllık artışın önemli ölçüde sürdüğünü ortaya koyuyor. Aylık ve yıllık artışlar, özellikle gıda ve hizmet sektörlerindeki fiyat hareketlerinden kaynaklanıyor. Doğal olarak mevsimsel etkiler ve piyasa koşullarının da bu yükselişte belirleyici rolü var ama bir yere kadar…
FİYAT ARTIŞLARINDA GIDA YİNE ZİRVEDE
2026 Şubat ayında İTO-TÜFE verilerine göre, bir önceki aya kıyasla harcama gruplarında şu değişimler gözlendi: Gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 6.87, alkollü içecekler ve tütünde yüzde 5.38, ulaştırmada yüzde 4.95, sağlıkta yüzde 3.26, eğlence ve kültürde yüzde 2.66, konutta yüzde 2.41, eğitimde yüzde 2.35, lokanta ve otellerde yüzde 1.75, çeşitli mal ve hizmetlerde yüzde 1.32, ev eşyasında yüzde 0.98 ve haberleşmede yüzde 0.09 artış yaşandı. Tek bir harcama grubunda fiyatlarda düşüş gözlemlenmiş, o da giyim ve ayakkabı, düşüş oranı yüzde 0.17… Bunun sebebinin hazırgiyim ve tekstil sektörlerinde yaşanan krizden kaynaklı, kâr oranlarının çok aşağılara gelmesiyle açıklamak mümkün. Hâl böyle olmasaydı, giyimde de ciddi fiyat artışlarıyla yüzleşebilirdik.
YÜKSEK GIDA ENFLASYONUNDA ANA SEBEP YAPISAL SORUNLAR
Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda kış mevsiminin etkisiyle fiyatların yükseldiğini söyleyecekler tabii, ancak gıda enflasyonunun artık mevsimsellikten........
