Katma Değer Vergisi (KDV) uygulamalarında vergi alacağının güvence altına alınması amacıyla ihdas edilen tevkifat mekanizması, son dönemlerde vergi idaresi ile mükellefler arasında ciddi ihtilaflara yol açmaktadır. Özellikle alıcının 2 No.lu KDV Beyannamesi ile beyan ettiği tevkifat tutarını ödememesi durumunda, idarece Vergi Usul Kanunu’nun 11. maddesi uyarınca satıcıdan tarhiyat yapılması veya ödeme talep edilmesi sıklıkla karşılaşılan bir durum haline gelmiştir. Bu çalışmada; KDV’nin nötrlük ve yansıtılabilirlik ilkeleri çerçevesinde, tevkif edilen verginin ödenmesinden doğan sorumluluklar, güncel yargı kararları doğrultusunda müteselsil sorumluluk müessesesinin sınırları analiz edilmektedir.

Vergi idareleri tarafından mükelleflere gönderilen yazılarda; mal ve hizmet teslimleri kapsamında alıcı tarafından uygulanan KDV tevkifatı nedeniyle, alıcının bu işleme ait 4017 KDV Tevkifatı kodu ile bildirimde bulunmasına rağmen ödemeyi gerçekleştirmediği gerekçe gösterilmektedir. Bu doğrultuda, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun (VUK) 11. maddesi öne sürülerek söz konusu tutarın satıcılar tarafından ödenmesi talep edilmektedir.

Bu çalışmanın konusunu; KDV-2 Beyannamesi ile beyan edilen ancak alıcı tarafından ödenmeyen verginin doğurduğu mali sonuçlar ile bu durumun satıcı ve alıcı açısından sorumluluk boyutu ele alınmıştır.

Yasal Mevzuat ve KDV Tevkifatının Hukuki Niteliği

Katma Değer Vergisi (KDV); harcama üzerinden alınan bir vergi olup üretilen mal veya hizmetin her aşamasında yaratılan değerin vergilendirildiği, özü itibarıyla nihai tüketicinin katlanmak zorunda kaldığı bir tüketim vergisidir.

TBMM tarafından 25.10.1984 tarihinde kabul edilen ve 02.11.1984 tarihli, 18563 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak Türk vergi sistemine 1 Ocak 1985 yılında dahil olan 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun gerekçesinde bu durum açıkça vurgulanmıştır: “Bu vergi sisteminin ekonomik olaylara karşı tarafsız ve vergi yükü açısından nötr olan özelliği nedeniyle halen yürürlükte bulunan muamele vergilerinin ekonomi üzerindeki olumsuz etkileri giderilecektir. Uluslararası ekonomik ilişkilerimiz ve özellikle ihracatımızın gelişmesi açısından da yarar sağlayacaktır.”

3065 sayılı Kanun’da tevkifat uygulamasına ilişkin doğrudan ve özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Tevkifat mekanizması, kanunun “Katma Değer Vergisinde Vergi Sorumlusu” başlıklı 9/1. maddesinde yer alan yetkiye dayanmaktadır: “Mükellefin Türkiye içinde ikametgâhının, işyerinin, kanuni merkez ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde ve gerekli görülen diğer hallerde Maliye Bakanlığı, vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla, vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabilir.”

Mali idarenin riskli gördüğü sektörlerde vergi alacağını güvence altına almak........

© Hürses