PERGOLALAR İÇİN YENİ DÖNEMDE EMSAL VE RUHSAT MUAFİYETİNİN ŞARTLARI

(1 TEMMUZ 2026 TARİHLİ PLANLI ALANLAR İMAR YÖNETMELİĞİ DEĞİŞİKLİĞİ SONRASINDA)

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 21. maddesi uyarınca, Kanunda açıkça istisna tutulmayan bütün yapılar kural olarak yapı ruhsatına tabidir.

Pergolalar bakımından istisna ise uzun yıllardır Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 59. maddesinde düzenlenmektedir. Yönetmeliğin 4. maddesinde pergola;

"Bahçede, bina cephelerini değiştirmemek kaydıyla terasta, hafif yapı malzemelerinden dikme ve sık kirişleme ile yapılan, üzerine yeşil bitki örtüsü sardırılabilen, etrafı açık, yapı ruhsatı olmaksızın inşa edilebilen yapılar" olarak tanımlanmıştır.

Buna paralel olarak Yönetmeliğin 59. maddesinde de pergola, çardak ve benzeri imalatların yapı ruhsatına tabi olmadığı açıkça hüküm altına alınmıştır.

Ancak bu düzenlemeler, pergolanın hangi şartlarda pergola sayılacağı, hangi imalatların ise ruhsata tabi yapı niteliği kazanacağı konusunda ayrıntılı ölçütler içermemekteydi. Bu nedenle uygulamadaki boşluk büyük ölçüde Danıştay kararlarıyla doldurulmuştur.

Danıştay İçtihatlarıyla Oluşan Kriterler

Danıştay kararlarında, pergolanın ruhsata tabi olup olmadığı yalnızca kullanılan malzemeye göre değil, imalatın hukuki niteliğine göre değerlendirilmektedir.

Yerleşik içtihatlara göre bir imalatın pergola sayılabilmesi için;

kapalı alan oluşturmaması,

gölgelik amacı taşıması,

güneş ve yağmurdan korunmaya yönelik olması,

etrafının açık olması,

hafif yapı malzemelerinden yapılması,

ana yapının taşıyıcı sistemini etkilememesi,

bağımsız kullanım alanı oluşturmaması,

yapı........

© Hukuki Haber