‘‘Bu hafta da mı menopoz?’’ diyenleri tutamam. İdari izinli yazdım sizi, hadi gidin. Ama çok da uzaklaşmayın, haftaya beklerim. Bu köşenin fanları için menümüzde birbirinden faydalı, serinletici bilgiler var. Bakalım mini dizimiz bu hafta bitecek mi? Reytingler düşse de final baskısı olmayan köşemizde, El Nino’nun pençesinde, ateş basmalı, terlemeli menopozla olan sınavımıza devam ediyoruz.

Geçen hafta “Her menopoz aynı değildir” dememin bir sebebi vardı. Kendisi farklı olan bir durumun doğal olarak tedavisi de aynı olamaz.

Menopozda hormon tedavisi dediğimiz şey tek bir ilaçtan ibaret değil.

Temel oyuncumuz östrojen. Rahmi olan bir kadına bütün vücudu etkileyen östrojen verdiğimizde, rahim iç tabakasını kanser gibi olumsuz etkiden korumak için çoğunlukla progesteron veya benzeri etkili başka bir hormon da eklememiz gerekiyor.

Rahmi alınmış kadınlarda ise çoğu zaman östrojen tek başına kullanılabiliyor. Ama bu konuda farklı yayınlar da çıkmaya başladı. Bu bilgilere artık epey hakimsiniz diye düşünüyorum.

Daha önceki haftalarda adı geçen üçüncü hormonumuz testosteronun da kısıtlı alanlarda kullanımı söz konusu.

Hormon ilaçları ağızdan tablet olarak alınabilir, cilde yapıştırılan bant veya sürülen jel şeklinde kullanılabilir. Ayrıca vajinaya uygulanan düşük doz hormon tedavileri de mevcut.

Bunların tümü hormon tedavisi ilaçları. Sadece vücutta izledikleri yol, kullanılan doz ve bazı riskleri farklı. Dolayısıyla arkadaşınıza verilen reçeteyi fotoğraflayıp eczaneye gitmeyin. Biz bunca yıl tıp fakültesi okuyup, ihtisas yaptık hala kafamız karışıkken, hayat ‘arkadaşına iyi gelen ilaç’ kadar kolay olamaz. Ayrıca bu yazıda bahsedilen hiçbir içerik için #reklam ya da #iş birliği durumu yok ve yazının tamamı reçete yerine geçmez, GEÇEMEZ.

Hormondan ne bekliyoruz?

Burada terazinin önce fayda kefesine bakalım.

Menopoz hormon tedavisi sıcak basması ve gece terlemeleri için elimizdeki en etkili tedavi. Uyku da bu belirtilerin azalmasına bağlı olarak düzelebiliyor. Vajina ve idrar yollarıyla ilgili menopoz yakınmalarında da hormon tedavilerinin önemli bir yeri var. Biz kadın doğum doktorları vajinaya, vajina diyoruz kimse alınıp kendine buradan görev çıkartmasın. Ayrıca hormon tedavileri kemik kaybını azaltıp, kullanıldığı dönemde kırık riskini düşürüyor. Bunların hepsi kanıta dayalı tıpta yeri olan bilgiler.

Şiddetli sıcak basmaları nedeniyle gece boyu defalarca uyanan, ertesi gün çalışmak zorunda olan bir kadın için “biraz terliyorsun, geçer” demek kolaycılık olur. Ben de hekimlik pratiğimde uzun bir dönem bu şikâyetin kemik kırılma riskinden ya da kalp hatalıklarında artan riskten daha önemsiz olduğunu düşünmüştüm. Hata etmişim.

Bir de işin şöyle yönleri var;

Hormon tedavisi gençlik iksiri değildir.

Zayıflama ilacı değildir.

Kırışıklık tedavisi değildir.

Her kadının Alzheimer hastalığından korunmak için kullanması gereken bir ilaç değildir.

Kalp krizi olmasın diye bütün kadınlara reçete edilmez.

Ve bugünlerde sık duyduğumuz longevity, yani uzun ve sağlıklı yaşam paketinin içine otomatik olarak konulacak bir ürün hiç değildir.

Kıssadan hisse; ‘‘Bir tedavinin faydalı olması, her işe yaradığı anlamına gelmez.’’

Tedavide zamanlama önemli mi?

Biraz açalım burayı. Geçen haftalarda WHI (Women’s Health Initiative) çalışmasını anlatırken önemli bir ayrıntıdan söz etmiştim. Çalışmadaki kadınların ortalama yaşı 63’tü ve önemli bir bölümü menopozdan yıllar sonra hormon kullanmaya başlamıştı. Hatırlayanalar? Hafıza ve dikkat testinden geçtiniz tebrikler.

Bugün kabul gören ve bu yazının en önemli paragrafı burası. Menopoz belirtileri olan, genel olarak sağlıklı, 60 yaşından genç veya menopoz başlangıcından itibaren ilk on yıl içinde bulunan kadınlarda hormon tedavisinin fayda-risk dengesi çoğunlukla daha olumludur.

Ama lütfen buradan da yeni bir internet reçetesi çıkarmayalım.

Mesela; 59 yaş menopozdan 8 yıl = hormon kullan diye bir matematik formülümüz yok. Altmış yaş ve on yıl, kadının bireysel sağlık durumunun yerine geçen sihirli rakamlar değil.

Geldik meme kanserine!

Hormon........

© HalkTV