Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nin fuayesi, bazı sabahlar bir şehirden daha büyük olur. Geçtiğimiz pazar da öyleydi. Haldun Dormen’i uğurlamak için toplanmış kalabalık, kapıdan içeri adımını atar atmaz sesini kısıyor; sanki sahnede oyun varmış gibi salonda yerlerini alıyordu. Perde açık, sahnede ekrana yansıtılmış fotoğrafıyla bizi selamlayan Dormen sanki bayrağa sarılmış tabutunda yatmıyor da bir performans daha yapıyor gibiydi.

Haldun Dormen’in vasiyeti doğrultusunda cenaze töreninin Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde yapıldı. Bu tercih Dormen’in hayatı boyunca savunduğu fikrin karşılığı gibiydi. Tiyatro yerle değil hafızayla yaşar ama hafıza, bir yerin içinde yankılandığında toplum olur.

97 yaşında İstanbul’da hayatını kaybeden Dormen’in veda ritüeli de bu nedenle bir törenden çok toplu bir hatırlayışa benziyordu. Sahnenin, bir tabut etrafında yeniden kamusal mekâna dönüşmesi tesadüf değildi. Dormen’in uzun ömrü, Türkiye’de tiyatronun yalnızca bir sanat alanı değil, aynı zamanda bir eğitim, bir dil, bir görgü ve bir örgütlenme biçimi olabileceğini gösteren örneklerle doluydu.

Bu yazı, Haldun Dormen’in yetmiş yılı aşan sanat üretiminin Türkiye tiyatrosunda neden bir ekol sayıldığını; yetiştirdiği oyuncularla, yazdığı oyunlarla, kurduğu kurumlarla ve öncülük ettiği ödül yapılarıyla nasıl bir süreklilik bıraktığına bir saygı duruşu.

Ahmet ön adını çoğu kişinin yalnızca biyografilerden bildiği Haldun Dormen, 5 Nisan 1928’de Mersin’de doğar; ailesi o çok küçükken İstanbul’a taşınır. Biyografilerde bu bilgi genellikle başlangıç noktasıdır. Bizim bildiğimiz Dormen’in hikayesinin asıl başlangıcı Galatasaray Lisesi’nde ortaokul öğrencisiyken sahneye çıkması olabilir.

Ardından Robert Kolej yılları gelir. Bu geçiş yalnızca bir okul değişimi değil, aynı zamanda dilin ve dünya algısının genişlemesidir. Dormen’i bulvar komedisi ve vodvil ustası olarak anmak kolaydır; ancak bu ustalık basit bir eğlence tercihi değil, modernleşen şehir hayatının ritmini kavrama biçimidir. Vodvil hız ister; zamanlama ister; jestin ekonomisini, repliğin matematiğini talep eder. Bunlar tesadüfen oluşmaz. Çok iyi bir eğitim, çok sıkı prova ve açık bir sahne ahlakı gerektirir.

Bu ahlakın biçimsel temeli, ABD’de aldığı tiyatro eğitimiyle kurulur. Yale Üniversitesi Tiyatro Bölümü’nü yüksek lisans derecesiyle bitiren Dormen’in Amerika’da........

© HalkTV