Türkiye'de paranın adresi neresi?
Dün yatırım araçlarının getirilerine baktık. Hangi yatırım aracının ne kazandırdığını, hangisinin yatırımcısını koruduğunu, hangisinin geride kaldığını sorguladık. Bugün soruyu bir adım ileri taşıyalım, kazanan para nereye gidiyor? Çünkü getiri kadar önemli olan bir başka gösterge var, yatırımcının tercihi.
Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın Haziran 2026 verileri, Türkiye’de yerli ve yabancı yatırımcının parasını nerede tuttuğuna ilişkin önemli bir fotoğraf sunuyor. Ancak bu fotoğrafı doğru okuyabilmek için klasik portföy sınıflandırmasının biraz dışına çıkmak gerekiyor.
Mevduatı tek başlık altında toplamak yetmez. TL mevduat ile döviz mevduatı aynı davranışı ifade etmiyor.
Yatırım fonlarını tablonun sağ tarafında kalan ikincil bir bilgi gibi görmek de artık doğru değil. BES ve yatırım fonları son yıllarda öylesine büyüdü ki, fonları başlı başına bir tasarruf ve yatırım kanalı olarak değerlendirmek gerekiyor.
Ve Türkiye söz konusu olduğunda bir yatırım aracını daha unutamayız: Altın.
Böyle bakınca Türkiye'nin parasının altı ana adresi ortaya çıkıyor: TL mevduat, tahvil, döviz, altın, hisse senedi ve fonlar.
Bunların içinde yerli de var, yabancı da. Bireysel de var, kurumsal da.
Önce yerlinin parasına bakalım
Haziran 2026 itibarıyla yerleşiklerin finansal portföy büyüklüğü 46,8 trilyon lira.
Bunun en büyük kalemi hâlâ TL mevduat. 18,25 trilyon lira ile toplamın yaklaşık yüzde 39'u.
İkinci sırada 10,4 trilyon lirayla DİBS, yani devlet iç borçlanma senetleri geliyor. Payı yüzde 22,2.
Döviz mevduatı ise 10,34 trilyon liraya ulaşmış durumda. Toplam portföyün yüzde 22,1'i.
Hisse senetlerinin büyüklüğü 6,30 trilyon lira ve payı yüzde 13,4.
Fakat burada önemli bir ayrıntı var.
Yatırım ve emeklilik fonlarının toplam büyüklüğü 11,9 trilyon liraya ulaşmış durumda.
Dolayısıyla “yerli yatırımcının en büyük tercihi mevduat” demek doğru olmakla birlikte, artık tek başına yeterli bir tespit değil.
Çünkü fonlar son yıllarda olağanüstü hızla büyüyor. 2024 sonundaki yatırım ve emeklilik fonlarının toplam büyüklüğü yaklaşık 5,75 trilyon liraydı. Haziran 2026'da 11,92 trilyona çıkmış. Yaklaşık 18 ayda yüzde 107'lik bir artış.
İşte Türkiye'nin tasarruf davranışındaki yeni gelişmelerden biri burada. Mevduat hâlâ kral ama fonlar hızla tahtın yanına geliyor.
Mevduatın içindeki büyük ayrım
Yerli yatırımcı açısından daha da önemli bir ayrım var. 18,25 trilyon lira TL mevduatın yanında 10,34 trilyon lira döviz mevduatı bulunuyor.
Yani mevduatı tek kalem olarak alırsak, Türkiye'deki tasarruf davranışının önemli bir bölümünü görmezden gelmiş oluyoruz.
Üstelik iki kalemin büyüme hızları da farklı. 2024 Aralık'tan Haziran 2026'ya TL mevduat yaklaşık yüzde 50 büyürken, döviz mevduatı yaklaşık yüzde 79 büyümüş. Bu çok önemli.
Çünkü TL mevduattaki artışın arkasında yüksek faiz ve TL cinsinden finansal tasarrufun cazibesi bulunurken, döviz mevduatındaki artış bize başka bir davranışı gösteriyor: Kur riskine karşı korunma ve döviz cinsinden servet tutma eğilimi.
Dolayısıyla “yerli yatırımcı mevduatta” demek yerine şöyle demek daha doğru: Yerli yatırımcı hem faizden yararlanıyor hem de dövizden korunma arıyor.
Tahvilin yükselişi de dikkat çekici
Yerli yatırımcının DİBS portföyü 2024 sonundaki 5,88 trilyon liradan 10,41 trilyona çıkmış. Artış yaklaşık yüzde 77.
Bu, yüksek faiz ortamında devlet tahvillerinin yatırımcı açısından ciddi bir alternatif haline........
