menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

KRİTİKTEN TEFEKKÜRE: Zihniyet Mekanizması ve Yapısal Kodların Teşhisi

9 0
18.04.2026

Bugün Teoriden Pratiğe geçişle inşallah yeni bir kapıyı aralıyoruz. Önceki yazılarımızda "Teemmülden Tekemmüle" diyerek olgunlaştırdığımız düşünce meyvelerini, artık hayatın sert zeminine indirme vaktidir. Ancak sahaya inmeden önce, her şeyin başladığı ve bittiği o "kök sebebe" yani zihniyete bir projeksiyon tutmak zorundayız.

Bir yapının veya bir insanın sadece söylediklerine bakarak karar vermek, fırtınalı bir denizde sadece dalgaları izlemeye benzer. Oysa asıl belirleyici olan denizin derinliğindeki akıntıdır. Zihniyet, bir insanın veya kurumun "genetik kodudur." Davranışlar değişebilir, sözler parlatılabilir; ancak zihniyet çözülmeden verilen hiçbir karar sağlıklı değildir. Birinin zihniyetini çözmek, onun henüz gerçekleşmemiş eylemlerini, kriz anındaki reflekslerini ve gelecekteki "pratik" performansını bir ayna berraklığında görmek demektir.

Zihni toprağa, bilgiyi bu toprak üzerine inen suya, düşünmeyi suyun toprak üzerindeki hareketine, akletmeyi ise o suya verilen yön veya disipline benzetirsek; zihinsel serüvenimizin nasıl bir mekanizmayla şekillendiğini daha net görebiliriz.

Düşünme, bu toprak üzerinde yolunu arayan o ham, düzensiz ve çoğu zaman yönsüz "su hareketi gibidir." Her zihinde bir su (bilgi) akar; ancak bu akış kendi başına bırakıldığında sığ kalmaya, dağılmaya ve bir menzile varmadan buharlaşmaya mahkûmdur. Sadece düşünmek, bilgiyi tek başına bir hikmete dönüştürmeye yetmez.

Akletme, bu düzensiz akışı sebep-sonuç bağlarıyla birbirine düğümleyen, ona bir nizam ve istikamet veren o........

© Habername