(Nahl- 90. Ayet Tefsiri ve Farabi'nin El-Medînetü'l-Fazıla İdeali Üzerine

Sivil Bir İnşa Modeli)

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM (Bu bölüm İkinci Kaynağımıza Ayrılmıştır)

Tefsir- 2 (Ebu Mansur el Maturidi-Te’viatü’l- Kur’an- s.195-198)

Muhakkak ki Allah adaleti, ihsanı emreder. Allah adaleti emreder mealindeki beyan hakkında Hasan-ı Basri şöyle demiştir; “İnsanlar arasında”. Yani aranızda adaletle ve ihsanla hüküm etmeyi emreder ki o da kendisine itaatle mükellef kıldığı emirdir. Yahut kendilerine ya da insanlara güzel davranmayı emretmek olur. Adaletle emretmenin, kulun kendisi ile Allah arasında, ihsanı emretmenin de kendisi ile diğer insanlar arasında olması mümkündür. Yani kul Rabb’inekarşı adaletle muamelede bulunur, çünkü adalet bir şeyi layık olduğu yere koymaktır. Kişi kendisi ile Rabb’i arasındaki ihsan derecesinin sınırını aşmaya güç yetiremez. Allah insanlara, onların Allah’a yaptıklarından daha fazla ihsanda bulunmaya güç yetirir, dolayısıyla yaratıklara ihsanda bulunmuş olur, fakat kimse Allaha ihsanda bulunmuş olamaz. Akrabaya karşı cömert olmak. Yani akrabaya farz olan zekât dışında sadaka vermek.

Hayasızlığı, kötülüğü ve zorbalığı yasaklar. Bunlar kötülüklerdir, yani Allah bütün kötülükleri yasakladı. Ebu Bekir el-Esam Muhakkak ki Allah adaleti emreder mealindeki beyan hakkında şöyle demiştir; Yani Allah’ın, onlar üzerlerindeki hakkı sebebiyle adaleti ve ihsanı emreder demiştir. Bunlar da Allah’a ibadet ve birbirlerine şefkatin vasıtası kılınan itaatlardır.

Akrabaya karşı cömert olmak akrabayı ve yakınları ziyaret etmektir. Hayasızlığı, kötülüğü ve zorbalığı da yasaklar. İbn Abbas, Mukatil, Katade ve diğerleri şöyle demişlerdir; Allah adaleti emreder, tevhidi emreder demektir, ihsanı emreder mealindeki söz farzları yerine getirmeyi emreder demektir. Bu görüş ibn Abbas ve Katade’nin görüşüdür. Mukatil ihsan sözünün, kulların kendi aralarındaki muameleler olduğunu, bazılarının bazılarına güzel davranışları manasına geldiğini, akrabaya karşı cömert olmak mealindeki sözün de akrabayı ziyarette bulunmak, hayasızlığı yasaklar mealindeki söz zinayı yasaklar, kötülüğün şirk olduğunu, zorbalığın da insanlara yapılan zulümler olduğunu söylemiştir.

Bazıları da şöyle demiştir; Münker şeriatlarda ve adetlerde tanınmayan davranıştır. Münkerin, Allah’ın ateşle tehdit ettiği yasaklanmış fiiller........

© Habername