menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

GİDEN GİTTİ, SEN NEDEN HÂLÂ ORADASIN?

10 0
31.10.2026

Bir insanın gidişiyle kaç hayat sona erer?

Bir insan gider. Fakat onunla birlikte yalnızca bir beden, bir ses, bir alışkanlık eksilmez. Bazen insanın içinde kurulmuş bir şehir yıkılır. Birlikte gidilecek yollar, birlikte yaşlanılacak yıllar, henüz söylenmemiş cümleler, bir gün mutlaka gerçekleşeceğine inanılan hayaller de gider. Üstelik bunların hiçbirinin mezarı yoktur. İnsan, yaşanmamış ihtimallerin yasını bile tutar.

Belki de ayrılığı bu kadar ağırlaştıran şey, yalnızca birini kaybetmek değil; onunla birlikte tasarladığımız geleceği de kaybetmektir.

Bir ilişkinin bitişi, takvimdeki bir tarihin sona ermesi değildir. İnsan bazen birinin hayatından çıktığını kabul eder de kendi içinden çıkmasını kabullenemez. Telefon rehberinden siler, fakat zihnindeki konuşmayı sürdürür. Fotoğrafları kaldırır, fakat bir şarkının ilk notasında yeniden aynı odaya döner. Kapıyı kapatır ama içeride hâlâ birinin ayak seslerini duyar.

Çünkü insanın hafızası, kapıların kapandığı yerde durmayı bilmez.

Ayrılık yalnızca gitmek değildir

Veda kelimesinin kökünde ayrılmak, uzaklaşmak, geride bırakmak anlamları vardır. Fakat insanın yaşadığı her ayrılık, sözlükteki karşılığından çok daha geniştir. Bir vedada bazen çocukluğumuzdan, bazen bir hayalimizden, bazen de kendimizin bir hâlinden ayrılırız.

Tasavvuf geleneğinde ayrılık, yalnızca bir yokluk olarak değil, insanın kendisiyle karşılaşmasına vesile olabilecek bir tecrübe olarak da ele alınır. Mevlânâ'nın Mesnevî'sindeki ney metaforu bunun en bilinen örneklerinden biridir. Ney, kamışlıktan koparılmıştır; sesindeki hüzün, bir zamanlar ait olduğu yere duyduğu özlemi taşır.

Fakat burada ince bir ayrıntı var: Ney, kamışlığa geri dönmez. Ayrılığın içinden bir ses çıkarır.

İnsan da bazen kaybettiği yere dönemeyeceğini anladığında kendi sesini bulmaya başlar. Bu, acının güzel olduğu anlamına gelmez. Her yara insanı olgunlaştırmaz; bazı yaralar yalnızca yaralar. Fakat insan, başına gelenlerin tamamını seçemese de onlarla nasıl yaşayacağına dair bir alan bulabilir.

Belki olgunluk, hiç ayrılmamış olmak değil; ayrılığın ardından kendine yabancılaşmamaktır.

Bir babanın yarım kalan yolculuğu

1843 yılında Fransız edebiyatının büyük isimlerinden Victor Hugo, hayatının en ağır haberlerinden birini aldı. Henüz 19 yaşındaki kızı Léopoldine, eşiyle birlikte çıktığı tekne gezisinde Seine Nehri'nde boğularak hayatını kaybetmişti. Hugo o sırada seyahatteydi. Kızının ölümünü bir kafede otururken gazeteden öğrendi.

Düşünün; insan bazen bir gazetenin birkaç satırında bütün dünyasını kaybedebilir.

O günden sonra Hugo'nun hayatında zaman başka türlü akmaya başladı. Bir süre yazamadı. Yıllar sonra kızının mezarına doğru yürüyen bir babanın duygularını anlattığı Yarın, Şafakta adlı şiiri yazdı. Şiirde, sabah erkenden yola çıkacağını, kızının mezarına gideceğini anlatıyordu.

Bir baba, yıllar geçse de kızına doğru yürümeye devam ediyordu.

Belki de insanın en ağır vedası, artık sesini duyamayacağı birine hâlâ söyleyecek sözlerinin olmasıdır.

Hugo'nun hikâyesi bize şunu düşündürür: Bazı insanlar öldükten sonra da hayatımızdan çıkmaz; yalnızca onlara ulaşabileceğimiz yollar değişir. Sevgi bazen bir buluşma olmaktan çıkar, bir hatırlama biçimine dönüşür.

Yokluk, sevginin sona erdiği yer değildir; bazen sevginin biçim değiştirdiği yerdir.

İnsan neden gidenin ardından bekler?

Psikoloji açısından baktığımızda ayrılık, bağlanma sisteminin sarsılmasıdır. John Bowlby'nin bağlanma kuramı, yakın ilişkilerin yalnızca duygusal bir tercih olmadığını; güvenlik, aidiyet ve düzen duygumuzun da bu bağlarla şekillendiğini gösterir.

Bir insan hayatımızda önemli bir yer edindiğinde........

© Haberler