Eliminasyon Diyetleri ve Bağırsak Mikrobiyotası: Semptom Yönetimi ve Mikrobiyal Denge
Bir Besini Diyetten Çıkardığınızda Yalnızca Tabağınız Değişmez
Eliminasyon diyetleri; belirli besinlerin semptomlar veya inflamasyon üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla kullanılan klinik beslenme yaklaşımlarıdır. Ancak amaç mümkün olduğunca çok besini çıkarmak değil, gerçekten sorun oluşturan besinleri belirleyerek dengeli ve çeşitli beslenmeye geri dönmektir.
Çünkü diyetten çıkarılan her besin, aynı zamanda bağırsak mikrobiyotasının yararlandığı besin bileşenlerini de değiştirebilir.
1. Eliminasyon Diyetlerine Klinik Yaklaşım
Eliminasyonun kapsamı hastalığa ve klinik amaca göre değişir.
Hedefe yönelik eliminasyon: Şüpheli tek bir besinin kontrollü olarak çıkarılması ve ardından yeniden değerlendirilmesidir. Gereksiz kısıtlamayı azaltması açısından en seçici yaklaşımlardan biridir.
Ampirik eliminasyon: Özellikle eozinofilik özofajitte (EoE) kullanılan bu yaklaşımda yaygın tetikleyici besinler ampirik olarak elimine edilir.
1-FED: Tek besin eliminasyonu, sıklıkla inek sütü.
2-FED: İki besin eliminasyonu, genellikle inek sütü buğday.
4-FED: Dört besin grubunun eliminasyonu.
6-FED: Daha geniş kapsamlı, altı besin grubunun eliminasyonu.
Güncel yaklaşım, uygun hastalarda daha az kısıtlayıcı bir eliminasyonla başlayıp yanıt yetersizse kapsamı artıran basamaklı (step-up) yaklaşımı öne çıkarmaktadır.
Alerji testi yönlendirmeli eliminasyon: Alerji testlerine göre besinlerin çıkarılmasıdır. Ancak özellikle EoE'de standart alerji testlerinin tetikleyici besinleri belirlemedeki doğruluğu sınırlıdır; bu nedenle sonuçlar tek başına eliminasyon kararı için yeterli değildir.
Elemental diyet: Aminoasit bazlı formüllerin kullanıldığı, oldukça kısıtlayıcı bir tedavi yaklaşımıdır. Özellikle seçilmiş ve dirençli olgularda değerlendirilir.
2. Düşük FODMAP: Eliminasyonun En Bilinen Örneklerinden Biri
Özellikle irritabl bağırsak........
