Türkiyənin yaşadığı siyasi təcrübə Azərbaycan üçün ciddi xəbərdarlıqdır.

Türkiyə 28 Fevral prosesinin siyasi və ictimai nəticələrini uzun illər yaşadı. Bu gün Azərbaycanda hicab ətrafında yaranan müzakirələrə baxanda oxşar prosesin qardaş ölkədə də yaşana biləcəyi ehtimalı məni narahat edir.

Çünki məsələ təkcə hicab deyil. Əsas məsələ Azərbaycanın dini dəyərlər üzərindən qütbləşdirilməsi və bu qarşıdurmanın ölkənin siyasi gələcəyinə təsir göstərə biləcək nəticələr doğurması ehtimalıdır.

Sanki haradasa bir düyməyə basılıb...

İlk baxışda adi məktəb geyimi qaydası kimi görünən məsələ getdikcə dünyəvilik və dini azadlıqlar ətrafında mübahisəyə çevrilir.

Bəs Azərbaycanın bu gün belə bir qarşıdurmaya ehtiyacı varmı?

Daha vacibi, bu mübahisənin böyüməsindən kimlər faydalana bilər?

Türkiyədə 28 Fevral necə başladı və necə nəticələndi?

1997-ci il fevralın 28-də Türkiyənin Milli Təhlükəsizlik Şurasında qəbul edilən qərarlardan sonra hərbi və bürokratik dairələrin seçilmiş hökumət üzərində təzyiqi gücləndi. Dünyəviliyin qorunması və dini irtica ilə mübarizə adı altında hicablı tələbələrin universitetlərə buraxılmaması geniş yayıldı, imam-hatip məktəblərinə məhdudiyyətlər tətbiq edildi və təhsil sistemində mühüm dəyişikliklər aparıldı. Baş nazir Nəcməddin Ərbakanın rəhbərlik etdiyi hökumət istefa verdi. Türkiyənin siyasi tarixinə postmodern çevriliş kimi düşən bu proses ölkənin siyasi tarazlığına ciddi təsir göstərdi.

Həmin dövrdə cəmiyyətin dünyəvilik məsələsində həssaslıq göstərən bir hissəsi bu müdaxilələri dəstəkləyirdi. Hicab qadağalarının və digər məhdudiyyətlərin dünyəvi respublika quruluşunu qoruyacağı düşünülürdü.

Lakin nəticə gözlənildiyi kimi olmadı.

Rifah Partiyası bağlandı. Ardınca yaradılan Fəzilət Partiyası da eyni aqibətlə üzləşdi. Siyasi hərəkat daxilində parçalanmalar baş verdi. Rəcəb Tayyib Ərdoğan və onun siyasi həmfikirləri Ədalət və İnkişaf Partiyasını yaratdılar.

2002-ci ildə bu partiya seçkilərdə qalib gələrək təkbaşına hakimiyyətə gəldi.

Əlbəttə, bu siyasi dəyişiklikdə iqtisadi böhranların və digər hadisələrin də mühüm təsiri vardı. Ancaq 28 Fevralın yaratdığı ictimai narazılıq və siyasi parçalanma Türkiyənin sonrakı dövrünü formalaşdıran amillərdən biri oldu.

Burada diqqət yetirilməli əsas məqam budur: Müəyyən siyasi düşüncəni məhdudlaşdırmaq məqsədilə həyata keçirilən siyasət uzunmüddətli perspektivdə həmin düşüncənin fərqli siyasi təşkilatlanma vasitəsilə güclənməsinə də şərait yarada bilər.

Türkiyənin yaşadığı təcrübə məhz bu məsələni gündəmə gətirdi.

Azərbaycan niyə diqqətli olmalıdır?

Bu gün Azərbaycan Türkiyənin 1997-ci ildəki şəraitindən fərqli və........

© Habererk